Trong dự thảo Thông tư ban hành Quy chế thi tốt nghiệp THPT năm 2025, Bộ GD&ĐT đã đưa ra đề xuất loại bỏ quy định cộng điểm nghề khi xét tốt nghiệp. Thay đổi này đã thu hút sự chú ý của xã hội, đặc biệt trong bối cảnh Chương trình Giáo dục Phổ thông (GDPT) 2018 mang đến định hướng mới về giáo dục nghề và phân luồng học sinh.
Hết Cộng Điểm Nghề: Một Bước Tiến Phù Hợp
Trước đây, với Chương trình GDPT 2006, các trường phổ thông thường tổ chức dạy nghề để học sinh có thể lấy chứng chỉ và được cộng điểm khi xét tốt nghiệp. Tuy nhiên, Chương trình GDPT 2018 đã không còn bao gồm 105 tiết nghề phổ thông, thay vào đó là việc lồng ghép các nội dung hướng nghiệp vào môn Hoạt động trải nghiệm – Hướng nghiệp và Giáo dục địa phương.
Theo thầy Thạch Cảnh Bê, Hiệu trưởng Trường THPT số 2 Đức Phổ (Quảng Ngãi): “Không còn nội dung dạy nghề trong chương trình học, việc loại bỏ cộng điểm nghề trong xét tốt nghiệp là hoàn toàn phù hợp. Trước đây, nhiều học sinh học nghề chỉ để lấy điểm cộng chứ không phải để định hướng nghề nghiệp.”
Chương trình mới được thiết kế để giúp học sinh trải nghiệm và tìm hiểu nghề nghiệp một cách thực chất. Thầy Phạm Đình Kha, Hiệu trưởng Trường THPT Võ Chí Công (Đà Nẵng), chia sẻ: “Chúng tôi kỳ vọng các môn học mới sẽ đóng vai trò nền tảng, hỗ trợ phân luồng sau THPT thay vì chỉ dựa vào điểm cộng nghề.”
Chương Trình Mới Và Thách Thức Với Học Sinh Hệ GDTX
Mặc dù phù hợp với định hướng giáo dục mới, việc bỏ cộng điểm nghề lại đặt ra những thách thức lớn đối với học sinh hệ Giáo dục Thường xuyên (GDTX). Theo ông Đinh Lương Y, Giám đốc Trung tâm GDTX số 2 Đà Nẵng, việc học nghề không chỉ giúp học sinh được cộng điểm mà còn mang lại cho các em cơ hội tiếp cận nghề nghiệp từ sớm.
Tại trung tâm này, học viên được học văn hóa song song với các lớp trung cấp nghề miễn phí thông qua liên kết với các trường cao đẳng. Những ngành nghề phổ biến như Chế biến món ăn, Công nghệ thông tin, Quản trị khách sạn, và Công nghệ ô tô đã thu hút đông đảo học sinh. Ông Y chia sẻ: “Học nghề không chỉ giúp học sinh đạt điểm cộng mà còn là con đường để các em có thêm lựa chọn nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.”
Cân Bằng Lợi Ích Và Phát Triển Toàn Diện
Dù bỏ cộng điểm nghề được đánh giá là phù hợp với Chương trình GDPT 2018, nhiều ý kiến lo ngại điều này có thể khiến học sinh hệ GDTX gặp nhiều khó khăn hơn. Các em thường có xuất phát điểm thấp hơn so với học sinh phổ thông, nhưng lại phải thi cùng một đề trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Để cân bằng, các chuyên gia giáo dục đề xuất một số giải pháp như:
- Tăng cường hỗ trợ học sinh hệ GDTX:
Cần có chính sách khuyến khích phù hợp để giúp học sinh GDTX tiếp tục học nghề, đồng thời đảm bảo các em được hỗ trợ đầy đủ trong học tập. - Đẩy mạnh giáo dục hướng nghiệp:
Nội dung hướng nghiệp cần được thực hiện hiệu quả hơn thông qua các môn học và hoạt động trải nghiệm, giúp học sinh tự định hướng nghề nghiệp từ sớm. - Đầu tư vào cơ sở vật chất và chương trình nghề:
Các trung tâm GDTX cần được đầu tư để cải thiện chất lượng dạy nghề, tăng cường sự hấp dẫn cho các chương trình đào tạo song hành.Tương Lai Của Giáo Dục Nghề Nghiệp
Việc bỏ cộng điểm nghề trong xét tốt nghiệp là bước chuyển quan trọng để hướng tới giáo dục thực chất, thay vì chỉ chạy theo thành tích. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp, từ tuyên truyền, nâng cao nhận thức, đến đầu tư vào cơ sở vật chất và chất lượng giáo dục nghề.
Chỉ khi những điều này được thực hiện tốt, học sinh mới thực sự tìm thấy ý nghĩa của việc học nghề, và phân luồng giáo dục mới có thể đạt được mục tiêu lâu dài, đóng góp vào sự phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.