Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa đề xuất dự thảo quy định mới về kỳ thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025, trong đó thí sinh đủ điều kiện miễn thi ngoại ngữ sẽ không được quy đổi điểm để tính vào tổng điểm tốt nghiệp. Đây là một thay đổi quan trọng, nhằm khẳng định giá trị thực của chứng chỉ ngoại ngữ và đảm bảo sự công bằng trong giáo dục.
Cơ Hội Khẳng Định Năng Lực Thực Tế
Theo dự thảo, học sinh dù có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS hay TOEFL vẫn phải tham gia bài thi ngoại ngữ nếu muốn điểm môn này được tính vào tổng điểm xét tốt nghiệp. Điều này mở ra cơ hội để các em thể hiện năng lực thực tế trong một kỳ thi chuẩn hóa.
Cô Phạm Thị Liên, Tổ trưởng chuyên môn Tiếng Anh tại Trường THPT Vị Xuyên (Hà Giang), cho rằng quy định này có tác động hai chiều. Một mặt, nhiều học sinh có chứng chỉ ngoại ngữ sẽ cảm thấy tiếc nuối vì không thể quy đổi điểm. Nhưng mặt khác, việc thi ngoại ngữ lại khuyến khích các em rèn luyện và củng cố kỹ năng ngôn ngữ, thay vì chỉ tập trung vào việc lấy chứng chỉ.
“Việc tham gia kỳ thi không chỉ là thử thách mà còn là cơ hội để học sinh khẳng định năng lực thật sự. Đây là dịp để các em chuẩn bị tốt hơn cho những kỳ thi quốc tế lớn hơn sau này,” cô Liên chia sẻ.
Tạo Sự Công Bằng Giữa Các Thí Sinh
Một trong những điểm tích cực của dự thảo là giảm khoảng cách giáo dục giữa thành thị và nông thôn. Cô Lý Hải Nhẫn, giáo viên Tiếng Anh tại Trường THPT Nguyễn Huệ (Nam Định), nhận định rằng việc không quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ giúp giảm bớt áp lực tài chính cho những gia đình không có điều kiện chi trả cho các khóa luyện thi chứng chỉ quốc tế.
“Học IELTS hay các chứng chỉ quốc tế khác đòi hỏi chi phí không nhỏ. Nếu vẫn giữ quy định đổi điểm như hiện tại, nó vô tình tạo ra một cuộc đua không cần thiết, gây áp lực lớn cho các gia đình,” cô Nhẫn chia sẻ.
Hơn nữa, dự thảo này cũng hạn chế tình trạng học sinh lơ là việc học tiếng Anh trên lớp khi đã sở hữu chứng chỉ quốc tế từ sớm. Điều này giúp đưa chứng chỉ ngoại ngữ về đúng giá trị thực của nó – phục vụ cho mục đích du học hoặc nghề nghiệp thay vì là “vé thông hành” miễn thi tốt nghiệp.
Phát Triển Học Sinh Toàn Diện
Cô Nguyễn Lan Hương, giáo viên Tiếng Anh tại Trường THPT Hoài Đức B (Hà Nội), cho rằng quy định mới này giúp học sinh cân bằng giữa các môn học. Thay vì dồn quá nhiều nguồn lực vào việc luyện thi ngoại ngữ, học sinh sẽ chú trọng vào tất cả các môn học, phát triển năng lực tổng hợp theo đúng định hướng của Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018.
“Việc không quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ khiến học sinh phải nỗ lực đồng đều ở tất cả các môn học. Điều này phản ánh đúng mục tiêu giáo dục toàn diện, giúp các em sẵn sàng hơn cho các thách thức trong tương lai,” cô Lan Hương nhận xét.
Những Thách Thức Và Định Hướng
Dẫu mang lại nhiều điểm tích cực, quy định mới cũng đặt ra một số thách thức. Một số học sinh có thể mất động lực học ngoại ngữ khi thấy môn này không còn ảnh hưởng nhiều đến kết quả xét tốt nghiệp. Thay vào đó, các em có thể chuyển hướng tập trung vào các môn học khác.
Cô Nguyễn Lan Hương lưu ý rằng giáo viên và nhà trường cần đồng hành để giúp học sinh nhận ra giá trị thực sự của ngoại ngữ. “Điểm số chỉ là một phần nhỏ. Khả năng sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp và ứng dụng thực tế mới là yếu tố quyết định. Do đó, việc rèn luyện ngoại ngữ vẫn cần được duy trì và khuyến khích.”
Ngoài ra, các trường học cần chuẩn bị kỹ lưỡng để hướng dẫn học sinh thích nghi với thay đổi này. Những tài liệu học tập, phương pháp giảng dạy hiện đại và môi trường học tập tích cực sẽ giúp học sinh vừa đạt điểm cao trong kỳ thi, vừa phát triển kỹ năng giao tiếp ngoại ngữ.
Tương Lai Của Giáo Dục Ngoại Ngữ
Dự thảo mới không chỉ đảm bảo công bằng mà còn là bước tiến quan trọng để cải thiện chất lượng dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục phổ thông. Thay vì chạy theo các chứng chỉ, học sinh sẽ tập trung vào việc học tập thực chất và toàn diện.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, năng lực ngoại ngữ đóng vai trò quan trọng đối với thế hệ trẻ. Với sự đồng hành của giáo viên, nhà trường và gia đình, học sinh sẽ có nền tảng vững chắc để chinh phục những mục tiêu lớn hơn, không chỉ trong kỳ thi tốt nghiệp THPT mà còn trong cuộc sống sau này.
Kết Luận
Quy định mới về miễn thi ngoại ngữ nhưng không quy đổi điểm xét tốt nghiệp từ năm 2025 là một bước đi táo bạo nhưng cần thiết. Thay đổi này không chỉ giúp đánh giá khách quan năng lực thực tế của học sinh mà còn khuyến khích sự phát triển toàn diện trong học tập.
Dù còn nhiều thách thức trong việc triển khai, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ cả hệ thống giáo dục, dự thảo này hứa hẹn mang lại những chuyển biến tích cực, giúp học sinh vươn xa hơn trong hành trình chinh phục tri thức và kỹ năng.