Năm 2025 được xem là cột mốc quan trọng trong tuyển sinh đại học tại Việt Nam. Sự thay đổi lớn trong cách đánh giá học sinh cấp THPT theo Chương trình Giáo dục Phổ thông (GDPT) 2018 đã khiến nhiều trường đại học phải điều chỉnh phương thức tuyển sinh, đặc biệt là giảm hoặc loại bỏ việc sử dụng điểm học bạ trong xét tuyển.
Học Bạ Chỉ Còn Là Điều Kiện Sơ Tuyển
Theo công bố của nhiều trường đại học, từ năm 2025, học bạ THPT sẽ không còn được sử dụng làm phương thức xét tuyển chính. Điểm học bạ giờ đây chỉ đóng vai trò như một yếu tố sơ tuyển hoặc một thành phần nhỏ trong quy trình xét tuyển.
Trường Đại học Kinh tế – Luật (UEL), thuộc Đại học Quốc gia TPHCM, đã công bố phương án tuyển sinh đại học chính quy năm 2025. Phương thức tuyển sinh mới chỉ bao gồm:
- Xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển thẳng: Tối đa 20% tổng chỉ tiêu.
- Xét tuyển bằng kết quả kỳ thi đánh giá năng lực: Chiếm từ 40% – 60% tổng chỉ tiêu.
- Xét tuyển bằng kết quả Kỳ thi Tốt nghiệp THPT: Khoảng 30% – 50% tổng chỉ tiêu.
Điều này đồng nghĩa với việc UEL đã loại bỏ hoàn toàn phương thức xét tuyển bằng học bạ THPT hoặc kết hợp học bạ với chứng chỉ quốc tế (IELTS, SAT…).
PGS.TS Vũ Hải Quân, Giám đốc Đại học Quốc gia TPHCM, nhấn mạnh rằng các trường thành viên cần tập trung vào các phương thức xét tuyển đảm bảo tính khách quan và phù hợp với yêu cầu đào tạo đại học trong bối cảnh mới.
Thay Đổi Để Thích Ứng Với Chương Trình GDPT 2018
Năm 2025 đánh dấu lứa học sinh đầu tiên tốt nghiệp theo Chương trình GDPT 2018, với sự thay đổi lớn trong cách tổ chức môn học và đánh giá. Cụ thể, học sinh chỉ thi 4 môn, trong đó có 2 môn bắt buộc (Toán, Ngữ văn) và 2 môn tự chọn. Việc học sinh được tự chọn môn học đã dẫn đến sự khác biệt lớn trong nội dung học bạ giữa các cá nhân.
Theo PGS.TS Tô Văn Phương, Trưởng phòng Đào tạo Đại học, Trường Đại học Nha Trang, nhà trường sẽ chỉ xét sơ tuyển điểm học bạ đối với các môn cần thiết cho ngành học. Đồng thời, kết quả xét tuyển sẽ dựa chủ yếu trên kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT hoặc kỳ thi đánh giá năng lực.
Điểm học bạ không còn được sử dụng như trước đây bởi:
- Tính không đồng nhất: Mỗi trường THPT có cách tổ chức môn học và đánh giá khác nhau, dẫn đến sự thiếu đồng bộ trong kết quả học bạ.
- Yêu cầu khách quan hơn: Các kỳ thi đánh giá năng lực và thi tốt nghiệp THPT được tổ chức theo chuẩn quốc gia, đảm bảo tính công bằng và khách quan hơn so với học bạ.
Tăng Tỷ Trọng Kỳ Thi Đánh Giá Năng Lực
Nhiều trường đại học đang đẩy mạnh sử dụng kỳ thi đánh giá năng lực làm phương thức tuyển sinh chính. Trường Đại học Sư phạm TPHCM đã công bố sử dụng kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt như một phương thức độc lập, chiếm tới 40% – 50% tổng chỉ tiêu. Đồng thời, trường cũng loại bỏ hoàn toàn việc xét tuyển bằng học bạ THPT.
Ngoài ra, 18 trường đại học đã phối hợp tổ chức kỳ thi tuyển sinh đầu vào đại học trên máy tính (V-SAT). Kỳ thi này không chỉ giúp các trường giảm sự phụ thuộc vào học bạ mà còn tạo thêm cơ hội để đánh giá năng lực học tập thực chất của thí sinh.
Lý Do Loại Bỏ Học Bạ Trong Xét Tuyển
Sự thay đổi này không chỉ xuất phát từ việc áp dụng Chương trình GDPT 2018 mà còn vì những hạn chế cố hữu của học bạ trong xét tuyển đại học:
- Khó đảm bảo tính đồng nhất: Các trường THPT có cách chấm điểm và đánh giá khác nhau.
- Dễ xảy ra gian lận: Sử dụng học bạ làm phương thức chính có nguy cơ dẫn đến tình trạng “làm đẹp” điểm số.
- Không phản ánh đúng năng lực: Điểm học bạ không đánh giá được đầy đủ khả năng tư duy và năng lực thực tế của thí sinh.
Những Thay Đổi Hứa Hẹn Sự Công Bằng
Việc loại bỏ học bạ khỏi quy trình xét tuyển đại học là bước tiến lớn trong việc đảm bảo tính công bằng và khách quan. Đồng thời, các trường đại học cũng chủ động xây dựng những phương thức xét tuyển mới như:
- Tăng cường kỳ thi đánh giá năng lực: Đảm bảo chọn được thí sinh có năng lực phù hợp với ngành học.
- Kết hợp nhiều phương thức xét tuyển: Tạo cơ hội cho thí sinh thể hiện khả năng thông qua các tiêu chí đa dạng.
Dù vẫn còn nhiều thách thức trong việc triển khai, nhưng sự điều chỉnh này hứa hẹn sẽ mang lại hiệu quả cao trong công tác tuyển sinh, đảm bảo chất lượng đầu vào và đáp ứng tốt hơn nhu cầu đào tạo trong bối cảnh giáo dục mới.
Kết Luận
Loại bỏ học bạ trong xét tuyển đại học không chỉ là sự điều chỉnh mang tính kỹ thuật mà còn phản ánh tầm nhìn chiến lược của ngành giáo dục trong việc hiện đại hóa công tác tuyển sinh. Với những cải cách này, năm 2025 sẽ là cột mốc quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời mang lại cơ hội học tập công bằng hơn cho tất cả học sinh trên cả nước.