Dự thảo sửa đổi quy chế tuyển sinh đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố gần đây đã gây tranh cãi, đặc biệt là các quy định liên quan đến xét tuyển sớm. Các đại diện trường đại học cho rằng những thay đổi này tạo ra nhiều rào cản kỹ thuật và gây khó khăn trong công tác tuyển sinh.

1. Giới Hạn Chỉ Tiêu Xét Tuyển Sớm Không Quá 20%

Bộ dự kiến giới hạn chỉ tiêu xét tuyển sớm ở mức 20%, thay vì mức 30-80% như nhiều trường đang áp dụng.

Phản ứng từ các trường:

• Vấn đề “ảo” trong xét tuyển: Thí sinh đăng ký xét tuyển sớm thường nộp vào nhiều trường, dẫn đến tỷ lệ ảo cao. Các trường hiện phải gọi số lượng thí sinh trúng tuyển gấp 0,5-2 lần chỉ tiêu để đảm bảo đủ lượng nhập học thực tế.
• Khó khăn khi xét tuyển chung: Nếu giảm chỉ tiêu xét tuyển sớm, các trường sẽ gặp khó khăn khi lọc ảo với 80% chỉ tiêu còn lại trong đợt xét tuyển chung, dẫn đến nguy cơ tuyển thiếu hoặc thừa, gây hỗn loạn.

PGS.TS Tô Văn Phương (Đại học Nha Trang) nhấn mạnh, thay đổi này cũng sẽ làm tăng điểm chuẩn và tỷ lệ chọi trong xét tuyển sớm, gây thêm áp lực cho thí sinh.

2. Yêu Cầu Điểm Chuẩn Xét Sớm Không Thấp Hơn Điểm Đợt Thường

Bộ yêu cầu điểm chuẩn xét sớm (theo học bạ, đánh giá năng lực, chứng chỉ quốc tế…) không được thấp hơn điểm chuẩn xét chung dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT.

Phản ứng từ các trường:

• Bất hợp lý về độ khó: Các kỳ thi và phương thức xét tuyển có mức độ khó khác nhau. Ví dụ, điểm SAT (chứng chỉ quốc tế) không thể quy đổi trực tiếp với thi tốt nghiệp, vì một mức điểm SAT cao là cực kỳ hiếm trên toàn cầu.
• Gây phức tạp và rối rắm: Việc quy đổi điểm giữa các phương thức tạo ra sự khó hiểu và có thể làm giảm cơ hội của thí sinh ở các phương thức không liên quan đến thi tốt nghiệp.

3. Ảnh Hưởng Đến Quyền Tự Chủ của Các Trường

Nhiều trường đại học lo ngại các quy định mới hạn chế quyền tự chủ trong tuyển sinh, vốn là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự linh hoạt và đáp ứng nhu cầu thực tế.

Một số vấn đề khác trong dự thảo:

• Tổ hợp môn xét tuyển chưa rõ ràng: Chưa có hướng dẫn chi tiết về cách xây dựng tổ hợp môn dựa trên chương trình giáo dục phổ thông mới.
• Quy định ưu tiên và tuyển thẳng: Thiếu tiêu chí cụ thể để quy đổi điểm chuẩn cho thí sinh có thành tích học thuật hoặc hoạt động xã hội xuất sắc.

Ý Nghĩa và Tác Động Của Dự Thảo

Theo các chuyên gia, những thay đổi này có thể làm giảm việc xét tuyển sớm, tăng tính cạnh tranh và độ chính xác trong tuyển sinh. Tuy nhiên, nếu không được điều chỉnh hợp lý, các quy định mới sẽ gây ra sự hỗn loạn trong tuyển sinh, ảnh hưởng đến quyền lợi thí sinh và công tác tổ chức của các trường.

Đề Xuất và Giải Pháp

• Tăng tính linh hoạt: Cho phép các trường tự quyết định tỷ lệ xét tuyển sớm, phù hợp với đặc thù từng trường.
• Điều chỉnh quy định điểm chuẩn: Xây dựng cơ chế quy đổi điểm chuẩn hợp lý giữa các phương thức tuyển sinh, tránh áp dụng cứng nhắc.
• Rõ ràng trong hướng dẫn: Bộ cần cung cấp hướng dẫn chi tiết hơn về tổ hợp môn xét tuyển, ưu tiên xét tuyển và các phương thức đặc thù khác.

Những điều chỉnh này sẽ giúp tạo sự minh bạch, đồng thời đảm bảo quyền tự chủ và tính hiệu quả trong tuyển sinh đại học.