Việc nhiều tỉnh, thành trên cả nước lựa chọn Ngoại ngữ làm môn thi thứ ba trong kỳ tuyển sinh vào lớp 10 không chỉ là một thay đổi trong phương thức đánh giá, mà còn là động lực thúc đẩy học sinh trau dồi kỹ năng ngôn ngữ – một hành trang không thể thiếu trong thời đại hội nhập. Vậy quyết định này mang lại điều gì cho học sinh, phụ huynh và các nhà trường?
Công Bố Sớm: Giảm Áp Lực, Tăng Sự Chủ Động
Trong năm học 2025-2026, TP. Cần Thơ chính thức “chốt đơn” với Ngoại ngữ là môn thi thứ ba, cho phép học sinh tự chọn giữa tiếng Anh hoặc tiếng Pháp. Thông tin được công bố sớm không chỉ giúp các trường trung học cơ sở (THCS) như Trường THCS Đoàn Thị Điểm có thể chủ động lên kế hoạch giảng dạy, mà còn giúp học sinh và phụ huynh chuẩn bị tâm lý vững vàng hơn.
Cô Nguyễn Thị Anh Hoàng, Tổ trưởng tổ Ngoại ngữ của trường, chia sẻ rằng nhà trường đã bắt tay vào việc ôn luyện từ đầu năm học, lên kế hoạch cụ thể để củng cố kiến thức và kỹ năng cần thiết cho học sinh. Điều này giúp học sinh không bị “ngợp” khi gần đến kỳ thi, mà thay vào đó là một quá trình ôn luyện bài bản và dần dần nâng cao năng lực.
Em Nguyễn Lê Lâm Khang, học sinh lớp 9A3 của trường, tự tin chia sẻ: “Em đã được làm quen và học tiếng Anh từ tiểu học, nên khi biết đây là môn thi thứ ba, em cảm thấy tự tin. Em sẽ tiếp tục lắng nghe các hướng dẫn của thầy cô và tự ôn luyện thêm tại nhà để có kết quả tốt nhất.”
Sự Ổn Định Là Chìa Khóa Đảm Bảo Chất Lượng
Không chỉ riêng Cần Thơ, nhiều địa phương khác như Tiền Giang và Hải Dương cũng đã sớm công bố phương án thi với Ngoại ngữ là môn thi thứ ba, bên cạnh Toán và Ngữ văn. Theo ông Đỗ Duy Hưng, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hải Dương, việc công bố sớm giúp các trường THCS chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch giảng dạy, đồng thời tạo tâm lý thoải mái cho học sinh và phụ huynh.
Điều này cũng giúp học sinh tránh khỏi cú “sốc” tâm lý nếu môn thi bất ngờ thay đổi. Khi một môn học đã được xác định từ sớm, học sinh sẽ có đủ thời gian và định hướng phù hợp để chuẩn bị.
Khó Khăn Mới Từ Quy Định Mới: Bài Toán Kinh Phí Ôn Tập
Dù có sự chuẩn bị tốt về mặt kế hoạch, nhưng các trường học lại gặp một thách thức mới từ Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, quy định về dạy thêm, học thêm. Theo thông tư này, từ tháng 2/2025, kinh phí tổ chức dạy thêm sẽ được lấy từ ngân sách Nhà nước và các nguồn hợp pháp khác, thay vì thu trực tiếp từ phụ huynh như trước đây.
Điều này đặt các trường, đặc biệt là những trường có nguồn ngân sách hạn chế như Trường THCS Tân Việt (Hải Dương), vào thế khó. Việc không được thu học phí học thêm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến công tác ôn luyện, đặc biệt trong giai đoạn nước rút khi kỳ thi cận kề.
Vùng Cao Và Những Thách Thức Đặc Thù
Ở các địa phương miền núi như Nghệ An, thử thách không chỉ đến từ quy định mới mà còn nằm ở chính năng lực học sinh. Nhiều em học sinh dân tộc thiểu số ở đây không được học tiếng Anh từ bậc tiểu học, khiến việc ôn tập cho kỳ thi lớp 10 trở thành bài toán nan giải.
Thầy Nguyễn Văn Hải, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS Quế Phong, chia sẻ: “Dù đầu vào của trường đã có sự sàng lọc nhất định, nhưng rào cản ngôn ngữ vẫn là một thử thách lớn với các em học sinh dân tộc. Chúng tôi phải tổ chức các lớp bồi dưỡng thêm để giúp các em có nền tảng vững vàng hơn.”
Thúc Đẩy Chất Lượng Dạy Và Học Ngoại Ngữ
Việc đưa tiếng Anh trở thành môn thi bắt buộc không chỉ mang tính đánh giá năng lực, mà còn tạo động lực để các trường tăng cường chất lượng giảng dạy.
Cô Lê Thị Minh Nguyên, giáo viên tiếng Anh duy nhất tại Trường THCS Nghi Kiều (Nghệ An), cho biết: “Năm nay là lần đầu tiên các em lớp 9 thi theo chương trình Giáo dục Phổ thông 2018, nên tài liệu ôn tập còn hạn chế. Tôi phải tự tìm tòi, học hỏi từ đồng nghiệp và nghiên cứu đề thi các năm trước để ra đề phù hợp với năng lực đánh giá.”
Cô Minh Nguyên chia sẻ thêm về những khó khăn tại trường vùng sâu vùng xa, nơi tiếng Anh vẫn là một môn học đầy thử thách. Điểm trung bình môn tiếng Anh của trường thường dưới 5, thấp hơn nhiều so với các môn khác. Cô mong rằng Sở GD&ĐT sẽ sớm ban hành đề thi minh họa để thầy và trò có định hướng rõ ràng hơn trong việc ôn luyện.
Ngoại Ngữ – Chìa Khóa Mở Ra Tương Lai
Thực tế tại Nghệ An cho thấy sự chênh lệch lớn về điểm số môn tiếng Anh giữa các địa phương. Trong khi thành phố Vinh ghi nhận mức điểm trung bình 6,75, thì tại các huyện miền núi cao, điểm số chỉ dao động từ 3 đến dưới 4 điểm. Đây là hồi chuông cảnh báo về sự bất bình đẳng trong cơ hội học tập, đòi hỏi sự đầu tư và nỗ lực lớn từ phía các cơ quan quản lý và nhà trường.
Việc đưa ngoại ngữ trở thành môn thi thứ ba trong kỳ tuyển sinh vào lớp 10 không chỉ là một bước tiến nhằm hội nhập quốc tế, mà còn là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc học ngoại ngữ ngay từ bậc phổ thông.
Đây không chỉ là cuộc đua điểm số, mà còn là hành trình xây dựng nền tảng kiến thức và kỹ năng cần thiết để các em học sinh tự tin bước vào tương lai. Sự chủ động từ các nhà trường, nỗ lực từ thầy cô và sự kiên trì của học sinh sẽ là chìa khóa để vượt qua thử thách và mở ra cánh cửa thành công.