Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã ban hành Thông tư số 02/2025/TT-BGDĐT ngày 24/1/2025, quy định về Khung năng lực số cho người học (Thông tư 02). Thông tư có hiệu lực từ ngày 11/3/2025 và áp dụng đối với các cơ sở giáo dục, chương trình giáo dục, đào tạo và người học trong hệ thống giáo dục quốc dân, cũng như các tổ chức, cá nhân có liên quan.
1. Mục Đích Của Khung Năng Lực Số
Khung năng lực số đóng vai trò quan trọng trong:
- Xây dựng chuẩn chương trình đào tạo và chương trình giáo dục.
- Xây dựng tài liệu học tập, hướng dẫn để phát triển năng lực số cho người học.
- Đánh giá yêu cầu và kết quả đạt được về năng lực số của người học.
- Thiết lập tiêu chí để kiểm tra, đánh giá và công nhận năng lực số.
- Bảo đảm tính thống nhất trong yêu cầu về năng lực số của người học.
- Đối sánh và tham chiếu với các chương trình giáo dục, khung năng lực số quốc tế.
2. Cấu Trúc Khung Năng Lực Số
Khung năng lực số được chia thành 6 miền năng lực chính với 24 năng lực thành phần. Mỗi năng lực thành phần được chia thành 4 trình độ, theo 8 bậc từ cơ bản đến chuyên sâu.
6 Miền Năng Lực Chính
- Khai thác dữ liệu và thông tin
- Tập trung vào khả năng tìm kiếm, phân loại, đánh giá và quản lý dữ liệu, thông tin.
- Rèn luyện kỹ năng xác định nguồn thông tin đáng tin cậy và sử dụng dữ liệu để hỗ trợ ra quyết định.
- Giao tiếp và hợp tác trong môi trường số
- Nhấn mạnh việc sử dụng công nghệ số để tương tác, chia sẻ thông tin và làm việc nhóm.
- Phát triển kỹ năng giao tiếp hiệu quả qua các kênh số, quản lý danh tính số và hợp tác trực tuyến.
- Sáng tạo nội dung số
- Đào tạo khả năng tạo, chỉnh sửa và chia sẻ nội dung số.
- Bao gồm các kỹ năng về bản quyền, lập trình cơ bản và tích hợp kiến thức từ nhiều nguồn để tạo ra sản phẩm số sáng tạo.
- An toàn trong môi trường số
- Hướng dẫn cách bảo vệ dữ liệu, thiết bị, sức khỏe cá nhân và môi trường số.
- Tập trung vào bảo mật thông tin cá nhân, quản lý rủi ro mạng và sử dụng công nghệ số một cách an toàn.
- Giải quyết vấn đề bằng công nghệ số
- Phát triển tư duy phản biện và sáng tạo để xác định, phân tích và giải quyết các vấn đề trong môi trường số.
- Bao gồm khắc phục sự cố kỹ thuật, học hỏi công nghệ mới và sử dụng công nghệ để đổi mới.
- Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI)
- Trang bị kỹ năng hiểu, sử dụng và đánh giá công nghệ AI một cách có đạo đức và trách nhiệm.
- Bao gồm nhận biết cách AI hoạt động, ứng dụng AI vào thực tiễn và đánh giá tác động xã hội của AI.
3. Mô Tả Các Năng Lực Thành Phần
Mỗi miền năng lực bao gồm các năng lực thành phần với cấp độ chi tiết theo từng bậc của khung năng lực số.
- Trình độ cơ bản: Hiểu và áp dụng công nghệ số đơn giản trong học tập và cuộc sống.
- Trình độ nâng cao: Sử dụng công nghệ số một cách sáng tạo, an toàn và có trách nhiệm.
- Trình độ chuyên sâu: Áp dụng công nghệ vào nghiên cứu, đổi mới và phát triển giải pháp số.
4. Ý Nghĩa Của Khung Năng Lực Số
Việc ban hành Khung năng lực số cho người học giúp:
- Nâng cao nhận thức và khả năng sử dụng công nghệ số của học sinh, sinh viên.
- Đảm bảo người học có đủ kỹ năng số để tham gia vào nền kinh tế số và môi trường làm việc hiện đại.
- Chuẩn hóa yêu cầu về năng lực số trong hệ thống giáo dục, phù hợp với xu hướng giáo dục toàn cầu.
- Hỗ trợ chuyển đổi số trong giáo dục, hướng tới đào tạo thế hệ công dân số có tư duy phản biện và khả năng sáng tạo cao.
5. Kết Luận
Khung năng lực số là bước đi quan trọng trong chiến lược chuyển đổi số giáo dục của Bộ GD&ĐT, giúp học sinh, sinh viên trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng số để hội nhập và phát triển trong thời đại công nghệ.
Thông tư 02/2025/TT-BGDĐT là nền tảng để triển khai các chương trình đào tạo kỹ năng số, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số và xã hội số.