Năm học 2025-2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tuyển sinh vào lớp 10 khi ngoại ngữ là môn học được nhiều địa phương lựa chọn làm môn thi thứ ba. Quyết định này không chỉ giúp đảm bảo tính liên tục trong lộ trình học tập của học sinh mà còn góp phần nâng cao năng lực ngoại ngữ, phù hợp với định hướng giáo dục toàn diện trong Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018.
Ngoại Ngữ Được Nhiều Địa Phương Lựa Chọn
Theo Thông tư 30/TT-BGDĐT ngày 30/12/2024, ngoài hai môn thi bắt buộc là Toán và Ngữ văn, các Sở GD&ĐT được lựa chọn môn thi thứ ba hoặc bài thi tổ hợp từ các môn học có đánh giá bằng điểm số trong chương trình THCS. Quy định này nhằm đảm bảo tính linh hoạt, tránh học tủ, học lệch và đánh giá toàn diện học sinh.
Thời điểm này, nhiều địa phương đã công bố hoặc đề xuất môn thi thứ ba, trong đó Tiếng Anh là lựa chọn phổ biến nhất. Một số tỉnh thành chọn ngoại ngữ làm môn thi thứ ba gồm:
- TP Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Hải Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, Quảng Nam, Thái Bình, Cao Bằng, Bắc Kạn, Đồng Nai, Bình Dương.
- Thừa Thiên Huế: Học sinh có thể chọn Tiếng Anh, Tiếng Pháp hoặc Tiếng Nhật.
- Hải Phòng: Tùy theo chương trình học, học sinh có thể chọn Tiếng Anh, Tiếng Pháp, Tiếng Nga, Tiếng Nhật, Tiếng Hàn hoặc Tiếng Trung.
- Cần Thơ: Chọn Tiếng Anh hoặc Tiếng Pháp.
- Nghệ An: Chọn Tiếng Anh hoặc Tiếng Pháp.
Riêng Vĩnh Phúc chưa chốt môn thi thứ ba mà công bố phạm vi kiến thức và đề thi tham khảo cho Khoa học tự nhiên, Lịch sử – Địa lý và Tiếng Anh, cho thấy khả năng tỉnh này sẽ có sự lựa chọn linh hoạt hơn.
Tại Sao Ngoại Ngữ Được Ưu Tiên?
Việc lựa chọn Tiếng Anh là môn thi thứ ba được đánh giá là hợp lý và không gây xáo trộn lớn đối với học sinh và giáo viên. Một số lý do chính gồm:
- Tính ổn định và quen thuộc
- Nhiều địa phương đã tổ chức thi Tiếng Anh là môn thứ ba từ nhiều năm nay, giúp học sinh và giáo viên có sự chuẩn bị tốt.
- Không tạo áp lực ôn tập quá lớn so với việc chọn bài thi tổ hợp.
- Nâng cao năng lực ngoại ngữ – xu hướng tất yếu
- Tiếng Anh là một trong tám môn bắt buộc ở THPT.
- Kết luận 91-KL/TW của Bộ Chính trị đã đặt mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, giúp học sinh có điều kiện hội nhập quốc tế.
- Các trường đại học đang ưu tiên xét tuyển học sinh có năng lực ngoại ngữ tốt, do đó việc thi Tiếng Anh ngay từ lớp 10 sẽ tạo nền tảng vững chắc cho học sinh.
- Đảm bảo tính công bằng trong tuyển sinh
- Ngoại ngữ có hệ thống giảng dạy và đánh giá khá đồng đều giữa các trường THCS.
- Khác với các môn tự nhiên hay xã hội, Tiếng Anh ít bị ảnh hưởng bởi sự chênh lệch về điều kiện cơ sở vật chất giữa các vùng miền.
- Không gây sốc cho học sinh, phụ huynh
- Nếu chọn bài thi tổ hợp, học sinh sẽ phải ôn tập nhiều môn hơn trong thời gian ngắn, gây áp lực lớn.
- Việc giữ nguyên Tiếng Anh giúp học sinh tập trung vào các môn chính, đồng thời có đủ thời gian để làm quen với chương trình THPT.
Bài Thi Tổ Hợp – Hướng Đi Trong Tương Lai?
Mặc dù ngoại ngữ đang là lựa chọn phổ biến, nhưng bài thi tổ hợp cũng được xem là giải pháp phù hợp trong dài hạn nhằm đánh giá toàn diện năng lực học sinh.
Ưu Điểm Của Bài Thi Tổ Hợp
- Giúp học sinh tránh học lệch, học tủ, vì phải ôn tập nhiều môn học khác nhau.
- Đánh giá toàn diện kiến thức về tự nhiên, xã hội và ngoại ngữ.
- Tiệm cận với xu hướng đánh giá năng lực của nhiều trường đại học lớn, giúp học sinh có sự chuẩn bị sớm.
Thách Thức Khi Áp Dụng Bài Thi Tổ Hợp
- Khó khăn trong việc thiết kế đề thi: Cần một ngân hàng đề thi đủ lớn và phải tổ chức thi trên máy tính để đảm bảo khách quan.
- Áp lực cho học sinh THCS: Việc thi nhiều môn một lúc có thể khiến học sinh chưa kịp thích nghi.
- Cần lộ trình triển khai hợp lý: Việc áp dụng bài thi tổ hợp cần có sự chuẩn bị kỹ về đội ngũ giáo viên, phương pháp giảng dạy và cơ sở vật chất.
Theo thầy Lê Văn Hòa (Trung tâm GDTX – Tin học, Ngoại ngữ tỉnh Quảng Trị), nếu chọn bài thi tổ hợp, cần công bố ma trận đề thi sớm để học sinh có sự chuẩn bị tốt hơn.
Lựa Chọn Môn Thi Thứ Ba: Phù Hợp Với Mục Tiêu Giáo Dục Toàn Diện
Dù chọn ngoại ngữ hay bài thi tổ hợp, mục tiêu cuối cùng vẫn là đảm bảo chất lượng giáo dục toàn diện, hướng đến việc đánh giá đúng năng lực học sinh và chuẩn bị tốt cho giai đoạn học THPT.
Những điểm quan trọng cần lưu ý:
- Tiếng Anh là lựa chọn hợp lý trong giai đoạn đầu, giúp học sinh có thời gian làm quen với phương pháp học tập mới.
- Bài thi tổ hợp có thể là phương án tối ưu trong tương lai, khi hệ thống giáo dục đã có sự chuẩn bị đầy đủ.
- Môn thi thứ ba không chỉ giúp phân loại học sinh mà còn định hướng nghề nghiệp từ sớm, giúp các em có sự lựa chọn phù hợp cho bậc học tiếp theo.
Với xu hướng giáo dục hiện đại, học sinh không chỉ cần học để thi mà quan trọng hơn là rèn luyện phương pháp học tập khoa học và kỹ năng tự học. Những điều này sẽ giúp các em không chỉ đạt kết quả tốt trong kỳ thi vào lớp 10 mà còn thành công trong những chặng đường học tập và phát triển bản thân sau này.