Ngày 18/11/2024, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chính thức yêu cầu phát động và triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, tiếp nối tinh thần của phong trào “Bình dân học vụ” cách đây 80 năm. Lễ phát động phong trào được tổ chức trọng thể với sự tham dự của Thủ tướng Phạm Minh Chính, các đồng chí lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước và đại diện các bộ, ban, ngành, địa phương, các tổ chức chính trị – xã hội, trường đại học, đoàn thể thanh niên.
Từ phong trào xóa mù chữ đến phổ cập tri thức số
Phong trào “Bình dân học vụ” từng là một biểu tượng trong lịch sử cách mạng Việt Nam, góp phần xóa mù chữ cho hàng triệu người dân sau Cách mạng Tháng Tám 1945. Thời điểm đó, hơn 95% dân số không biết đọc, biết viết và giặc dốt là một trong ba “kẻ thù” cấp bách phải tiêu diệt cùng với giặc đói và giặc ngoại xâm. Nhờ tinh thần quyết tâm và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, phong trào đã đạt được những thành tựu vượt bậc, góp phần xây dựng nền tảng tri thức cho quốc gia non trẻ.
Ngày nay, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, phong trào “Bình dân học vụ số” được khởi xướng với mục tiêu mới: phổ cập kỹ năng số, tri thức số cho toàn dân, không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình hội nhập và phát triển.
Nền tảng và định hướng thực hiện
Tại buổi lễ, Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng các lãnh đạo đã thực hiện nghi thức phát động phong trào và ra mắt nền tảng “Bình dân học vụ số” tại địa chỉ https://binhdanhocvuso.gov.vn. Đây sẽ là trung tâm tích hợp học liệu số, các khóa học trực tuyến mở đại trà, kết nối với các nền tảng học tập khác như One Touch, MobiEdu và hệ thống VNeID.
Phong trào nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tinh thần chủ đạo là lấy người dân làm trung tâm, coi người dân là chủ thể, đồng thời lan tỏa tri thức và công nghệ đến mọi tầng lớp nhân dân.
Những thành quả bước đầu của chuyển đổi số quốc gia
Trong thời gian qua, công cuộc chuyển đổi số tại Việt Nam đã ghi nhận nhiều kết quả đáng khích lệ:
- Chính phủ số đạt nhiều tiến bộ: 45% dịch vụ công trực tuyến toàn trình được triển khai; hơn 93 triệu lượt đăng nhập qua nền tảng VNeID
- Hạ tầng số phát triển nhanh: 96,4% thôn, bản có Internet cáp quang; 82,9% hộ gia đình sử dụng Internet băng rộng
- Kinh tế số chiếm 18,3% GDP, tăng trưởng bình quân 20%/năm; thương mại điện tử đạt 28 tỷ USD trong năm 2024
- Dữ liệu số được chú trọng với 10 cơ sở dữ liệu quốc gia, phục vụ hơn 1,8 tỷ lượt truy vấn
Đây là những điều kiện quan trọng để triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” một cách hiệu quả và thực chất.
Phong trào phải trở thành cách mạng toàn dân, toàn diện, sâu rộng
Thủ tướng khẳng định, “Bình dân học vụ số” phải là một phong trào cách mạng, mang tính toàn dân, toàn diện, bao trùm và sâu rộng, nhằm phổ cập kiến thức, kỹ năng số cơ bản cho tất cả mọi người. Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là trách nhiệm xã hội, là biểu hiện của tư duy tiến bộ, tinh thần hành động của thời đại.
Người dân sẽ là trung tâm và động lực của chuyển đổi số. Mỗi cán bộ, đảng viên, công chức phải là người đi đầu trong học tập và lan tỏa kỹ năng số. Tinh thần hành động phải là “đi từng ngõ, đến từng nhà, hướng dẫn từng người”, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo cho sự thành công của phong trào.
Một mục tiêu – Hai phát huy – Ba bảo đảm – Bốn nhiệm vụ trọng tâm
Một mục tiêu
Phổ cập tri thức và kỹ năng số cơ bản cho mọi người dân với tinh thần toàn dân, toàn diện, không ai bị bỏ lại phía sau.
Hai phát huy
- Huy động tổng thể nguồn lực từ nhà nước, xã hội, doanh nghiệp và nhân dân
- Phát huy truyền thống hiếu học, văn hóa học tập suốt đời và khát vọng vươn lên của người Việt Nam
Ba bảo đảm
- Bảo đảm chính sách thông thoáng, thiết thực, đúng đối tượng
- Bảo đảm hạ tầng số kết nối thông suốt, linh hoạt, không hình thức
- Bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực, minh bạch, phòng chống tham nhũng, lãng phí
Bốn nhiệm vụ trọng tâm
- Xây dựng hệ sinh thái học tập số: phát triển nền tảng học tập toàn dân, tích hợp AI, dữ liệu lớn
- Tạo động lực học tập: đưa kỹ năng số vào tiêu chí tuyển dụng, ưu đãi nhóm yếu thế, khuyến khích doanh nghiệp tham gia
- Phát triển đội ngũ giảng viên số: huy động tình nguyện viên, đoàn viên, giảng viên chuyên ngành
- Kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả: có cơ chế đánh giá minh bạch, truyền thông sâu rộng, giám sát xã hội và truyền thông độc lập
Trách nhiệm của các cấp, ngành, tổ chức và doanh nghiệp
Thủ tướng yêu cầu cấp ủy, chính quyền các cấp, đặc biệt là người đứng đầu, phải coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, gắn kết với cải cách hành chính và phát triển kinh tế – xã hội. Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo cần nhanh chóng xây dựng khung năng lực số, tài liệu học tập số phù hợp từng nhóm đối tượng.
Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, tổ chức xã hội cần lan tỏa phong trào sâu rộng trong cộng đồng. Các doanh nghiệp công nghệ giữ vai trò tiên phong trong phổ cập kỹ năng số, hỗ trợ thiết bị, nền tảng học tập cho người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế, vùng sâu, vùng xa.
Các trường học cần đẩy mạnh tích hợp kiến thức số và AI vào chương trình giáo dục phổ thông. Học sinh, sinh viên được trang bị kiến thức số để học tập hiệu quả và bảo vệ bản thân trong môi trường số.
Lan tỏa tinh thần học tập suốt đời, chuyển đổi số toàn diện
Thủ tướng nhấn mạnh, cần gắn phong trào “Bình dân học vụ số” với các phong trào học tập suốt đời, xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2023–2030. Triển khai các nền tảng học trực tuyến mở đại chúng (MOOC), ứng dụng VNeID để định danh người học, tạo điều kiện để mọi người dân tiếp cận kiến thức số dễ dàng.
Các bộ, ngành, địa phương chủ động đăng tải học liệu lên nền tảng; cắt giảm 80% chi phí đào tạo; đẩy mạnh hợp tác công – tư; xây dựng hệ thống kiểm tra, đánh giá hiệu quả dựa trên cơ chế thị trường.
Hướng tới một xã hội số toàn dân, toàn quốc, toàn diện
Thủ tướng Phạm Minh Chính kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân cùng hưởng ứng và triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” bằng những hành động thiết thực, cụ thể. Phong trào phải trở thành biểu tượng của sự chuyển mình mạnh mẽ của quốc gia trong kỷ nguyên số, thể hiện khát vọng xây dựng một đất nước hùng cường, phát triển nhanh, bền vững, lấy tri thức và công nghệ làm nền tảng.
Với sự đồng lòng, quyết tâm và nỗ lực không ngừng của cả hệ thống chính trị, phong trào “Bình dân học vụ số” chắc chắn sẽ trở thành một làn sóng chuyển đổi mạnh mẽ, thúc đẩy xã hội Việt Nam tiến gần hơn với mục tiêu “Quốc gia số – Công dân số – Tương lai số”.