Ngày 14/3/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Chỉ thị số 07/CT-TTg, yêu cầu đẩy mạnh triển khai Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 – 2025, tầm nhìn đến năm 2030 (Đề án 06). Trong đó, Thủ tướng đặc biệt chú trọng đến việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và kỹ thuật then chốt. Một trong những bước đi quan trọng là xây dựng Nghị định về chính sách học bổng cho các ngành này, nhằm thúc đẩy phát triển nhân tài cho quốc gia.
Đề án phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số quốc gia
Để thực hiện mục tiêu phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, nâng cao năng lực quản trị quốc gia và thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương nỗ lực triển khai Đề án 06. Mục tiêu là sử dụng dữ liệu phục vụ cho cuộc cách mạng chuyển đổi số quốc gia, tạo nền tảng vững chắc cho việc phát triển nền kinh tế số, xã hội số, đồng thời ngăn chặn nguy cơ tụt hậu trong kỷ nguyên số.
Một trong những giải pháp quan trọng trong Chỉ thị này là xây dựng các cơ chế và chính sách để thúc đẩy sự phát triển của các ngành khoa học công nghệ, đặc biệt là các ngành kỹ thuật then chốt. Việc xây dựng chính sách học bổng cho người học trong các ngành này được coi là một bước đi chiến lược để phát triển nhân tài, tạo nguồn lực quan trọng cho công cuộc chuyển đổi số quốc gia.
Học bổng cho ngành kỹ thuật then chốt: Kêu gọi sự đầu tư lớn cho tương lai
Một trong những nhiệm vụ mà Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) là xây dựng Nghị định quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Chính sách học bổng này sẽ được hoàn thiện vào tháng 12/2025 và là một phần quan trọng trong việc phát triển nguồn nhân lực cho các ngành nghề phục vụ chuyển đổi số quốc gia.
Các ngành kỹ thuật then chốt như công nghệ thông tin, cơ khí, điện tử, viễn thông và các ngành khoa học cơ bản sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nền tảng hạ tầng công nghệ quốc gia. Chính vì vậy, việc thu hút, đào tạo và phát triển nhân tài trong các lĩnh vực này là điều vô cùng quan trọng. Chính sách học bổng sẽ là một công cụ giúp các học sinh, sinh viên yêu thích các ngành này có thể tiếp cận với nguồn tài chính cần thiết để theo học và nghiên cứu.
Hỗ trợ đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Nội vụ phối hợp với Bộ GD&ĐT và Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng phương án tổ chức, sắp xếp lại các tổ chức khoa học và công nghệ, tập trung đầu tư phát triển các tổ chức nghiên cứu mạnh. Mục tiêu là tạo ra một hệ sinh thái nghiên cứu mạnh mẽ, từ đó phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cao để phục vụ cho các ngành khoa học, công nghệ và kỹ thuật then chốt.
Một trong những nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng kế hoạch phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là trong lĩnh vực khoa học công nghệ. Các cơ quan đầu mối thuộc Chính phủ sẽ tập hợp, quản lý và động viên các nhà khoa học, giúp họ có môi trường thuận lợi để nghiên cứu và phát triển các công nghệ chiến lược.
Tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên phát triển và đóng góp cho nền kinh tế
Bên cạnh việc xây dựng các chính sách học bổng, Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu Bộ GD&ĐT xây dựng cơ sở dữ liệu học sinh từ lớp 1 đến lớp 12, phục vụ cho việc phân tích, hoạch định chiến lược phát triển nguồn lực lao động quốc gia. Dữ liệu này sẽ giúp các cơ quan chức năng đánh giá được nhu cầu phát triển nguồn nhân lực trong các lĩnh vực khác nhau, từ đó đưa ra các chiến lược phát triển hợp lý, đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn chuyển đổi số.
Phát triển nền tảng hạ tầng công nghệ: Hạ tầng số cho nền kinh tế hiện đại
Bên cạnh việc phát triển nguồn nhân lực, việc xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin cũng là một phần quan trọng trong chiến lược chuyển đổi số quốc gia. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phối hợp với các tập đoàn công nghệ lớn như VNPT, CMC, FPT và Viettel để triển khai các giải pháp chuyển đổi số toàn diện tại các địa phương, tạo nền tảng hạ tầng vững chắc cho nền kinh tế số.
Một trong những mục tiêu cụ thể là đảm bảo tỷ lệ phủ sóng mạng 5G đạt ít nhất 50% so với số lượng trạm phát sóng 4G hiện nay, nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi số và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. Mục tiêu này sẽ được hoàn thành trong năm 2025, tạo nền tảng công nghệ cần thiết để phát triển các ngành nghề kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Đầu tư cho khoa học công nghệ: Chiến lược lâu dài để phát triển bền vững
Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Tài chính xây dựng kế hoạch để đảm bảo nguồn ngân sách đủ cho các hoạt động khoa học công nghệ, đáp ứng yêu cầu phát triển các công nghệ chiến lược. Ngân sách dành cho khoa học công nghệ sẽ được bố trí ít nhất 3% ngân sách nhà nước, với mục tiêu nâng tỷ lệ này lên 2% GDP trong 5 năm tới. Điều này cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc đầu tư cho tương lai, xây dựng nền tảng vững chắc cho phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Kết luận: Hướng đến một tương lai số hóa và phát triển bền vững
Chỉ thị số 07/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số quốc gia. Chính sách học bổng cho các ngành kỹ thuật then chốt là một phần quan trọng trong chiến lược dài hạn để xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu phát triển của nền kinh tế số. Với các chính sách và kế hoạch hành động cụ thể, Chính phủ đang tạo dựng môi trường thuận lợi để thu hút và phát triển nhân tài, góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số.