Sau một tháng chính thức có hiệu lực, Thông tư 29/2024/TT-BGD&ĐT – quy định mới về dạy thêm, học thêm đã tạo ra nhiều chuyển biến rõ rệt trong ngành giáo dục. Không chỉ định hình lại cách quản lý và tổ chức dạy học ngoài giờ, mà còn góp phần nâng cao nhận thức của xã hội về vai trò thực sự của giáo dục chính khóa và tinh thần tự học.
Quy định mới – Bước ngoặt quan trọng trong công cuộc đổi mới giáo dục
Ngày 14/2/2025, Thông tư 29 chính thức có hiệu lực, đánh dấu một bước tiến lớn trong việc siết chặt quản lý dạy thêm, học thêm theo tinh thần đổi mới của Luật Giáo dục 2019 và chỉ đạo của Chính phủ. Ngay sau khi ban hành, Bộ GD&ĐT đã phối hợp cùng Thủ tướng Chính phủ, các bộ ngành liên quan và địa phương triển khai hàng loạt văn bản hướng dẫn và công tác kiểm tra để đảm bảo việc thực thi nghiêm túc, hiệu quả.
Công điện số 10/CĐ-TTg và Công văn số 545/BGD&ĐT-GDTrH được ban hành như hai “lá chắn” hỗ trợ cho các địa phương sớm hoàn thiện cơ chế quản lý dạy thêm, học thêm theo đúng tinh thần Thông tư. Hầu hết các tỉnh, thành phố đã nhanh chóng ban hành quy định riêng phù hợp với thực tiễn từng địa bàn, đồng thời đẩy mạnh truyền thông, tuyên truyền sâu rộng đến giáo viên, học sinh và phụ huynh.
Cách làm mới – Cách nhìn mới
Một điểm sáng dễ nhận thấy sau 30 ngày triển khai là tinh thần chủ động, trách nhiệm từ cả phía quản lý lẫn cơ sở giáo dục. Các trường học đã khẩn trương rà soát kế hoạch dạy học, điều chỉnh hoạt động chuyên môn phù hợp với quy định mới. Đặc biệt, khối lớp 9 và lớp 12 – các lớp cuối cấp, vẫn được quan tâm ôn luyện thi tuyển, thi tốt nghiệp một cách bài bản, có kế hoạch, đúng đối tượng và đúng quy định.
Ngoài ra, việc tuyên truyền không còn “hình thức” mà đi vào thực chất, lan tỏa mạnh mẽ trên các kênh truyền thông chính thống và mạng xã hội. Phụ huynh, học sinh, giáo viên có thể dễ dàng tiếp cận nội dung Thông tư và hiểu đúng tinh thần của việc tổ chức học thêm – không còn là chuyện “phổ cập không chính thức” như trước đây, mà là giải pháp linh hoạt, hỗ trợ người học một cách hợp lý, khoa học.
Tác động lan tỏa đến toàn ngành giáo dục
Sau một tháng triển khai, có thể thấy rõ sự thay đổi tích cực trong tư duy và hành động của các cấp quản lý, nhà trường, giáo viên, học sinh và phụ huynh.
- Đối với nhà trường và giáo viên, Thông tư 29 là lời nhắc nhở mạnh mẽ về vai trò cốt lõi của dạy học chính khóa. Nhiều cơ sở giáo dục đã chủ động phát huy hiệu quả đội ngũ giáo viên, tận dụng thời khóa biểu để phân công hợp lý, tránh tình trạng “quá tải ngoài giờ – hời hợt chính khóa”. Chất lượng tiết học được nâng lên rõ rệt, đặc biệt là những giờ ôn luyện cho học sinh yếu, học sinh thi tuyển.
- Đối với học sinh và phụ huynh, một số thói quen cũ như “chạy show học thêm”, “sợ con thua bạn vì thiếu kiến thức ngoài sách giáo khoa” dần được thay thế bằng cách tiếp cận mới – học có định hướng, chủ động và hiệu quả. Tinh thần tự học, tự nghiên cứu được khơi dậy, thay vì lệ thuộc hoàn toàn vào giáo viên.
- Về phía chính quyền địa phương, nhận thức rõ hơn về vai trò giám sát và quản lý hoạt động dạy thêm đã giúp các đơn vị ban hành các hướng dẫn cụ thể, tổ chức thanh tra – kiểm tra thường xuyên, công khai đường dây nóng tiếp nhận phản ánh, tạo sự minh bạch và niềm tin cho phụ huynh, học sinh.
Một số “nút thắt” cần tháo gỡ
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, song thực tế vẫn còn một vài tồn tại trong quá trình triển khai Thông tư 29:
- Một số địa phương chậm ban hành hướng dẫn cụ thể, khiến các trường lúng túng trong điều chỉnh kế hoạch giảng dạy và tổ chức dạy thêm theo đúng quy định.
- Một bộ phận giáo viên cảm thấy lo lắng vì chưa được hỗ trợ đầy đủ về thủ tục đăng ký dạy thêm, đặc biệt là ngoài nhà trường.
- Tâm lý học sinh và phụ huynh bị xáo trộn khi hoạt động học thêm bị dừng đột ngột ở một số nơi, dẫn đến áp lực tâm lý trước kỳ thi.
- Những yếu tố khách quan như thiếu cơ sở vật chất, thời gian hạn chế của phụ huynh trong việc hỗ trợ con học tập, áp lực điểm số vẫn còn là rào cản khiến việc “nói không với học thêm” trở nên khó khăn hơn.
Hướng đi tương lai – Tăng tự học, giảm học thêm
Để Thông tư 29 phát huy hiệu quả lâu dài, ngành giáo dục cần tiếp tục:
- Đẩy mạnh tuyên truyền, làm rõ mục tiêu, ý nghĩa của quy định mới, xóa bỏ hiểu nhầm về “cấm học thêm” hay “giảm chất lượng dạy học”.
- Tăng cường hỗ trợ học sinh học yếu, học sinh cuối cấp bằng các hình thức học tập linh hoạt, có tổ chức, có giám sát trong nhà trường.
- Xây dựng các mô hình hỗ trợ tự học trong trường – nơi học sinh được hướng dẫn tự học buổi 2, tự nghiên cứu dưới sự định hướng của giáo viên.
- Đưa việc tự học thành tiêu chí đánh giá thi đua trong năm học – như một cách thay đổi tư duy “học thêm là con đường duy nhất để giỏi hơn”.
- Đặc biệt, cần đẩy mạnh công tác xã hội hóa, đầu tư thêm cơ sở vật chất, xây dựng trường lớp đủ chất lượng để tất cả học sinh đều có cơ hội học tập bình đẳng, không phải phụ thuộc vào “lớp thêm”.
Kết luận:
Thông tư 29 không chỉ là một văn bản pháp lý, mà còn là “đòn bẩy” tạo sự thay đổi căn bản về cách học, cách dạy và cách quản lý giáo dục. Sau một tháng, những tín hiệu tích cực đã xuất hiện rõ nét. Tuy nhiên, để Thông tư đi vào thực tiễn một cách bền vững, rất cần sự đồng hành, chủ động và sáng tạo từ tất cả các bên: quản lý – nhà trường – giáo viên – phụ huynh – học sinh.