Trong bối cảnh giáo dục Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ theo Chương trình giáo dục phổ thông mới (GDPT 2018), việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh không còn là hoạt động mang tính chất “tự phát”, mà đã trở thành một nhiệm vụ cấp thiết, gắn liền với hành trình phát triển bản thân và lựa chọn tương lai của mỗi học sinh. Những ngày hội hướng nghiệp và tư vấn tuyển sinh tại các trường THPT ở Hà Nội vừa qua là minh chứng rõ rệt cho sự thay đổi này – khi nhà trường, phụ huynh, học sinh và các cơ sở đào tạo đại học đồng hành, kết nối để mang lại lựa chọn nghề nghiệp đúng đắn và sáng suốt nhất cho thế hệ trẻ.
Bước đi chủ động trong thời đại đổi mới
Một trong những điểm nổi bật trong công tác hướng nghiệp năm 2025 là sự chủ động và thích ứng mạnh mẽ của nhà trường trước những thay đổi trong quy chế thi và tuyển sinh đại học, cao đẳng. Theo thầy Lê Trung Kiên – Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Gia Thiều (Long Biên, Hà Nội), học sinh lớp 12 năm nay sẽ là lứa đầu tiên tham gia kỳ thi tốt nghiệp theo chương trình GDPT 2018, kéo theo hàng loạt điều chỉnh trong quy chế xét tuyển đầu vào của các trường đại học.
Việc tổ chức Ngày hội Hướng nghiệp và Tư vấn tuyển sinh 2025 với sự tham gia của hơn 1.000 học sinh, không chỉ giúp các em tiếp cận thông tin chính xác về quy chế thi, quy trình lọc ảo toàn quốc, mà còn là cơ hội quý giá để học sinh lớp 11 sớm định hình tư duy nghề nghiệp, chuẩn bị cho chặng đường phía trước.
Chọn ngành – Chọn nghề – Chọn đúng con đường
Tại các sự kiện hướng nghiệp, học sinh không chỉ dừng lại ở việc nghe tư vấn, mà còn được trải nghiệm thực tế, được “giao lưu với chính tương lai” qua những câu chuyện truyền cảm hứng từ cựu học sinh, chuyên gia giáo dục, đại diện các trường đại học.
Một trong những học sinh chia sẻ trải nghiệm thực tế là Lại Phương Linh – học sinh lớp 12D5, Trường THPT Nguyễn Gia Thiều. Sau khi tham gia các hoạt động tư vấn chuyên sâu, Linh cho biết bản thân đã có cái nhìn rõ hơn về nhu cầu nhân lực của xã hội và bắt đầu cân nhắc ngành học phù hợp với năng lực cá nhân và điều kiện gia đình.
Sự kiện tại Trường THPT Dương Xá (Gia Lâm, Hà Nội) cũng thu hút hơn 1.600 học sinh. Chủ đề “Chọn ngành – Chọn nghề – Sáng tươi lai” không chỉ là khẩu hiệu mà còn là lời khẳng định cho định hướng đúng đắn mà nhà trường đặt ra: Giúp học sinh nhận diện đúng năng lực và chọn được con đường phù hợp với bản thân, thay vì chạy theo xu hướng một cách mù quáng.
Hướng nghiệp từ lớp 11 – Càng sớm, càng tốt
Một trong những chuyển biến tích cực trong hoạt động hướng nghiệp năm nay là sự vào cuộc của học sinh lớp 11 – điều trước đây hiếm thấy. Không chỉ học sinh mà phụ huynh cũng ủng hộ mạnh mẽ, bởi họ hiểu rằng quá trình định hướng không thể để đến “năm cuối rồi mới tính”.
Anh Phạm Huy Khoa – phụ huynh của học sinh lớp 11A3 Trường THPT Nguyễn Gia Thiều – bày tỏ mong muốn nhà trường tiếp tục mở rộng hoạt động hướng nghiệp sớm hơn nữa để gia đình có cơ sở cùng con lựa chọn ngành học từ trước khi bước vào năm học lớp 12.
Tại Trường THPT Cầu Giấy, hoạt động tư vấn cũng giúp học sinh và phụ huynh nhìn nhận khách quan về năng lực và cơ hội nghề nghiệp. Học sinh Trần Nguyễn Thái An cho biết nhờ được chuyên gia phân tích điểm mạnh, điểm yếu, em có thể đưa ra lựa chọn ngành học phù hợp hơn thay vì bị ảnh hưởng bởi số đông hay tâm lý “chọn trường danh giá”.
Định hướng đúng để giảm lãng phí nguồn lực xã hội
Cô Bùi Thùy Linh – Hiệu trưởng Trường THPT Thạch Bàn (Long Biên, Hà Nội) khẳng định: “Định hướng nghề nghiệp từ sớm sẽ giúp học sinh nhận ra đam mê, sở thích và năng lực bản thân, từ đó đưa ra quyết định chính xác, giảm nguy cơ chọn sai ngành, bỏ học giữa chừng hoặc làm trái ngành sau này.”
Đây không chỉ là câu chuyện của từng học sinh mà còn là vấn đề lớn mang tính hệ thống – bởi việc chọn sai ngành không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn gây lãng phí nguồn lực đào tạo của xã hội. Những hoạt động tư vấn nghề nghiệp, nếu được tổ chức bài bản và chuyên sâu, sẽ là “liều vắc xin” hữu hiệu ngăn ngừa điều đó.
Những trải nghiệm đáng nhớ – Kết nối giữa lý thuyết và thực tế
Điểm hấp dẫn của các ngày hội hướng nghiệp không chỉ nằm ở nội dung tư vấn mà còn là các hoạt động trải nghiệm trực quan. Học sinh được tiếp cận trực tiếp với 16 gian hàng giới thiệu ngành nghề, sản phẩm công nghệ và sáng tạo đến từ các trường đại học. Qua đó, các em hiểu rõ hơn về mô hình đào tạo, trang thiết bị học tập, cũng như cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.
Không chỉ là những buổi nói chuyện đơn thuần, hướng nghiệp đang dần trở thành một hoạt động trải nghiệm sống động, lôi cuốn, và truyền cảm hứng thực sự.
Kết luận: Đồng hành để học sinh chọn đúng con đường
Trong thời đại chuyển động nhanh như hiện nay, nơi mà kỹ năng, tư duy và sự thích ứng linh hoạt là yếu tố then chốt, việc lựa chọn nghề nghiệp không thể chỉ dựa vào điểm số hay thành tích. Hướng nghiệp cần đặt trong bối cảnh thực tế, gắn với nhu cầu nhân lực của xã hội, điều kiện học tập – việc làm, và đặc biệt là nội lực của chính mỗi học sinh.
Những ngày hội hướng nghiệp – nếu được tổ chức đều đặn, sáng tạo và khoa học – sẽ là kim chỉ nam vững chắc giúp học sinh chủ động, tự tin và đúng đắn trong hành trình định hình tương lai.
Bởi chọn đúng ngành, chọn đúng nghề – không chỉ là chọn một công việc, mà là chọn một cuộc đời phù hợp và có giá trị.