Những năm gần đây, ngành Giáo dục không ngừng tìm cách thu hút người tài, người tâm huyết bước vào con đường giảng dạy. Một trong những giải pháp then chốt là các chính sách hỗ trợ sinh viên sư phạm, từ học phí đến sinh hoạt phí. Tuy nhiên, quá trình triển khai chính sách này cũng gặp không ít vướng mắc. Nghị định số 60/2025/NĐ-CP (gọi tắt là Nghị định 60) ra đời đã kịp thời “tháo nút thắt”, sửa đổi những bất cập trong Nghị định 116/2020/NĐ-CP (Nghị định 116), mang lại nhiều hy vọng mới cho sinh viên sư phạm và ngành giáo dục nói chung.
Vì sao phải sửa đổi Nghị định 116?
Nghị định 116 từng được kỳ vọng là “liều thuốc kích cầu” mạnh mẽ, khi quy định rõ sinh viên sư phạm được hỗ trợ toàn bộ học phí và chi phí sinh hoạt trong suốt quá trình học, nếu sau khi ra trường cam kết làm việc trong ngành Giáo dục đủ thời gian quy định.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, đã nảy sinh nhiều bất cập:
- Một số sinh viên không thể thực hiện đúng cam kết về thời gian làm việc, dẫn đến phải hoàn trả tiền hỗ trợ.
- Khó khăn trong việc xác định địa bàn cần tuyển dụng, khiến việc phân bổ sinh viên tốt nghiệp trở nên lúng túng.
- Quản lý hồ sơ cam kết, giám sát và thực hiện thanh toán hỗ trợ còn chồng chéo giữa các cơ quan.
Chính những điều này khiến nhiều trường đại học, địa phương gặp khó trong tuyển sinh ngành sư phạm, sinh viên thì ngần ngại đăng ký học, lo sợ ràng buộc và phải trả lại tiền nếu không được bố trí việc làm.
Nghị định 60: Gỡ rối, tinh gọn, thực tế hơn
Nhằm tháo gỡ những vướng mắc trên, ngày 25/3/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 60/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nội dung quan trọng trong Nghị định 116. Cụ thể, những điểm mới đáng chú ý như sau:
✅ 1. Linh hoạt trong cam kết làm việc sau tốt nghiệp
Sinh viên không còn bị bắt buộc phải làm đúng nơi đặt hàng như trước. Thay vào đó, nếu sau khi tốt nghiệp, sinh viên làm việc đúng chuyên ngành đào tạo trong các cơ sở giáo dục công lập, thì vẫn được xem là hoàn thành cam kết.
➡️ Điều này tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sinh viên lựa chọn nơi công tác, phù hợp năng lực và hoàn cảnh cá nhân, giảm tình trạng “có bằng mà không có việc”.
✅ 2. Tăng cường trách nhiệm của địa phương và cơ sở giáo dục
Nghị định 60 yêu cầu các địa phương phải xác định rõ nhu cầu tuyển dụng giáo viên trong 5 năm và cập nhật hàng năm, làm cơ sở cho các trường đại học xây dựng kế hoạch đào tạo.
➡️ Điều này giúp cân đối cung – cầu lao động, tránh đào tạo ồ ạt mà không sử dụng được, hoặc thiếu hụt giáo viên ở các vùng sâu, vùng xa.
✅ 3. Đơn giản hóa thủ tục thanh toán hỗ trợ
Việc thanh toán tiền học phí, sinh hoạt phí cho sinh viên được rút gọn thủ tục, thực hiện theo học kỳ và thông qua nhà trường, giúp sinh viên sớm nhận được hỗ trợ, tránh tình trạng chậm trễ kéo dài như trước đây.
✅ 4. Cơ chế xử lý hoàn trả minh bạch hơn
Trường hợp sinh viên không thực hiện đúng cam kết, sẽ phải hoàn trả phần kinh phí hỗ trợ, nhưng Nghị định 60 cũng đưa ra quy định rõ ràng về các trường hợp được miễn, giảm hoặc kéo dài thời gian hoàn trả – đảm bảo công bằng và nhân văn hơn.
Tín hiệu tích cực cho ngành Giáo dục
Việc sửa đổi kịp thời các quy định trong Nghị định 116 thể hiện quyết tâm thu hút người giỏi, người trẻ có năng lực vào ngành sư phạm, đồng thời vẫn đảm bảo việc sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước.
Theo phản ánh từ nhiều trường đại học sư phạm, Nghị định 60 nhận được sự đồng tình cao từ cả nhà trường lẫn sinh viên, bởi tính khả thi và hợp lý hơn trong thực tế. Nhờ đó, công tác tuyển sinh ngành sư phạm năm 2025 được kỳ vọng sẽ có nhiều khởi sắc.
Sinh viên sư phạm nói gì?
Bạn Nguyễn Minh Thư, sinh viên năm 2 ngành Giáo dục Tiểu học chia sẻ:
“Trước đây, em cũng lo nếu học xong mà không xin được việc thì sẽ phải trả lại tiền, nên áp lực lắm. Nhưng sau khi Nghị định 60 được ban hành, em thấy yên tâm hơn nhiều, vì chỉ cần em đi dạy đúng ngành ở trường công lập là được rồi.”
Còn thầy Trần Anh Tú – giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội nhận xét:
“Nghị định mới rõ ràng hơn, linh hoạt hơn và phản ánh đúng thực tế tuyển dụng giáo viên hiện nay. Việc tạo cơ hội để sinh viên tìm được nơi làm việc phù hợp sẽ giúp giữ chân họ lâu dài trong nghề.”
Lời kết: Cần đồng hành và hỗ trợ lâu dài
Chính sách hỗ trợ sinh viên sư phạm không chỉ đơn thuần là miễn học phí, cấp sinh hoạt phí, mà còn là một cam kết của Nhà nước trong việc đầu tư cho nguồn nhân lực giáo dục – vốn là nền tảng cho sự phát triển bền vững của quốc gia.
Nghị định 60 là bước đi đúng hướng, tuy nhiên để chính sách thực sự phát huy hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa địa phương, cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý. Đồng thời, cũng cần tiếp tục lắng nghe phản hồi từ sinh viên và giáo viên, để chính sách ngày càng hoàn thiện, thiết thực và đồng hành cùng người làm giáo dục trên mọi nẻo đường.