Kỳ thi tốt nghiệp THPT đang cận kề, trong khi nhiều học sinh thành phố được tiếp cận đủ loại trung tâm ôn luyện, thì học sinh miền núi – đặc biệt tại các tỉnh như Đắk Lắk, Đắk Nông – vẫn âm thầm ôn tập trong điều kiện thiếu thốn, cả về cơ sở vật chất lẫn nhân lực. Dù vậy, nhờ sự sáng tạo, tận tâm của thầy cô và tinh thần vượt khó của học sinh, họ vẫn từng bước tiến gần hơn đến “vạch đích” bằng phương châm: “Khéo co thì ấm”.
Thông tư 29 và bài toán ôn tập không dạy thêm
Từ ngày Thông tư 29/2024 có hiệu lực, quy định rõ hơn về việc quản lý dạy thêm, học thêm, việc tổ chức ôn thi cho học sinh lớp 12 ở miền núi lại thêm phần cam go. Nhiều giáo viên không được phép mở lớp ngoài giờ như trước, còn học sinh thì không đủ điều kiện để di chuyển xa hoặc tham gia các trung tâm ôn luyện như ở thành phố.
Nhưng điều đó không khiến các trường vùng khó đầu hàng. Ở nơi thiếu điều kiện nhưng thừa quyết tâm, thầy cô đã chọn cách ôn tập hợp lý trong khuôn khổ cho phép – vừa tuân thủ quy định, vừa đảm bảo chất lượng cho học sinh cuối cấp.
Giờ ôn tập “2 trong 1”: Kiến thức vững – kỹ năng chắc
Cô Nguyễn Thị Như Hạnh – Tổ trưởng tổ Xã hội Trường THPT Trần Quang Khải (Đắk Lắk) chia sẻ:
“Chúng tôi không bị quá bất ngờ khi Thông tư 29 ra đời, bởi từ trước đã luôn chú trọng dạy học chính khóa, không chạy theo phong trào dạy thêm.”
Đối với môn Lịch sử – vốn là nỗi ám ảnh của nhiều học sinh – cô Hạnh và đồng nghiệp áp dụng hình thức ôn tập linh hoạt: vấn đáp nhanh, tóm gọn trọng tâm, tăng cường tính chủ động cho học sinh. Thậm chí, các phần mềm như PowerPoint hay Canva cũng được tận dụng để học sinh tự thiết kế bài giảng, giúp rèn luyện tư duy và khả năng tự học.
Hiện nay, trường tổ chức 2 tiết ôn tập/môn mỗi tuần ngoài giờ học chính khóa. Một tiết để củng cố kiến thức lý thuyết, tiết còn lại làm đề thi thử, giải đề và phân tích lỗi sai. Cách làm này không chỉ giúp học sinh ghi nhớ tốt hơn mà còn rèn kỹ năng làm bài – yếu tố quyết định trong phòng thi.
“Vượt 50km để ôn thi? Không thể!” – Câu chuyện học sinh vùng biên
Cô Phạm Thị Khuê – giáo viên Trường THPT Ea Rốk (huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk) tâm sự rằng học sinh ở vùng biên giới gần như không thể đi xa hơn 50km chỉ để ôn thi. Vậy là thầy trò phải linh hoạt xoay xở: tận dụng tối đa thời gian trên lớp, tăng cường hỗ trợ ngoài giờ không chính thức, và quan trọng hơn hết là tinh thần “không bỏ rơi ai phía sau”.
Cô Khuê kể:
“Mỗi tuần chúng tôi đều cho các em làm đề, sau đó phân loại trình độ. Các em khá giỏi được giao bài nâng cao, học sinh trung bình thì củng cố kiến thức cốt lõi. Mọi thứ đều được cá nhân hóa để phù hợp với từng em.”
Dù không hoành tráng như các lớp luyện thi lớn, nhưng phương pháp này lại gắn sát thực tế và đi vào trọng tâm, giúp học sinh tiến bộ nhanh chóng.
Nhà trường đồng hành: Không chỉ bằng lời nói
Không chỉ giáo viên mà các hiệu trưởng cũng thể hiện tinh thần trách nhiệm cao. Tại Trường THPT Trần Quang Khải, thầy Lê Chí Khai – Hiệu trưởng nhà trường – cho biết:
“100% giáo viên khối 12 tình nguyện ôn tập miễn phí cho học sinh. Gần như toàn bộ các em đều đăng ký tham gia.”
Tuy nhiên, việc tổ chức ôn thi không thu phí cũng đồng nghĩa với việc trường phải tự xoay xở kinh phí cho điện, nước, cơ sở vật chất, thậm chí phải thuê thêm giáo viên hợp đồng cho các môn học thiếu nhân lực như Địa lý hay Giáo dục Kinh tế và Pháp luật.
Thầy Khai cho biết thêm:
“Chúng tôi tiết kiệm tối đa ngân sách, đồng thời động viên giáo viên không vì giảm thu nhập mà nản lòng. Tất cả đều xuất phát từ tấm lòng của người làm giáo dục.”
Giáo viên vùng khó: Gắn bó là cống hiến
Ở Trường THPT Phan Bội Châu (huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông), thầy hiệu trưởng Vương Xuân Trung khẳng định:
“Một khi đã chọn bám trụ vùng khó thì phải hiểu học sinh nơi đây cần gì. Việc ôn thi miễn phí là điều tất yếu với chúng tôi.”
Dù hiện tại gần như tất cả giáo viên đều tự nguyện ôn tập mà không nhận thù lao, nhưng về lâu dài, các trường vùng sâu, vùng xa cần được Nhà nước hỗ trợ hợp lý hơn, cả về nhân lực lẫn tài chính – để các hoạt động ôn tập không phải chỉ dựa vào tinh thần “tình nguyện”.
Kết luận: Khi tình yêu nghề vượt lên mọi khó khăn
Trong bối cảnh hệ thống giáo dục đang đổi mới và điều chỉnh theo hướng kỷ luật hơn với việc dạy thêm – học thêm, những tấm gương thầy cô giáo miền núi vẫn ngày ngày bám trường, bám lớp để “giữ lửa” cho học sinh thật sự đáng trân trọng.
Phương châm “khéo co thì ấm” không chỉ là lời nói vui, mà còn là triết lý giáo dục giản dị nhưng sâu sắc: biết chắt chiu, linh hoạt trong khó khăn, tận dụng mọi nguồn lực sẵn có – và quan trọng hơn cả là giữ vững niềm tin vào sự trưởng thành của thế hệ học trò.