Trong bối cảnh thế giới đang bước vào thời đại của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là khái niệm xa lạ, mà đã bắt đầu len lỏi vào từng ngóc ngách của giáo dục – kể cả ở những ngôi trường tiểu học tại Anh. Điều đặc biệt là thay vì lo ngại, nhiều giáo viên và học sinh tại đây lại đón nhận AI với sự hào hứng và tò mò.
Cuộc “đổ bộ” bất ngờ của AI vào lớp học
Từ lời kêu gọi về một cuộc “cách mạng kỹ thuật số trong giáo dục” của Bộ trưởng Giáo dục Anh – bà Bridget Phillipson hồi tháng 1, giờ đây AI không chỉ là khái niệm bàn giấy. Nó đã trở thành một phần sống động trong lớp học của học sinh tại các trường như Willowdown ở Bridgwater, Somerset.
Tại ngôi trường tiểu học này, thầy hiệu trưởng Matt Cave cho biết học sinh đang ứng dụng AI một cách đầy sáng tạo: các em mô tả cảnh vật, con người, đồ vật… rồi sử dụng AI để tạo ra hình ảnh từ những mô tả đó. Sau đó, lớp cùng thảo luận để đoán xem mô tả nào tương ứng với hình ảnh nào. Quá trình này không chỉ giúp học sinh phát triển khả năng mô tả ngôn ngữ mà còn rèn luyện tư duy suy luận, phân tích – những kỹ năng quan trọng trong thời đại mới.
AI không chỉ là công cụ, mà là người bạn đồng hành học tập
Thầy Cave cũng nhấn mạnh rằng, dù hiểu rõ những rủi ro tiềm ẩn của công nghệ AI, nhà trường không hề né tránh nó. Trái lại, giáo viên tận dụng AI như một công cụ học tập đầy tiềm năng. “AI sẽ là một phần không thể thiếu trong cuộc sống và công việc của các em sau này”, ông nói.
Đặc biệt, vùng Bridgwater có những dự án công nghệ lớn như nhà máy điện hạt nhân Hinkley Point hay nhà máy pin Gravity của Jaguar Land Rover. “Chúng tôi muốn học sinh làm chủ công nghệ, thay vì sợ hãi nó”, thầy Cave chia sẻ.
Hóa thân thành… Charles Darwin nhờ AI
Không chỉ ở tiểu học, các trường trung học ở Anh cũng đang tích cực đưa AI vào lớp học với những cách tiếp cận đầy sáng tạo. Cô Marina Wyatt – trưởng khoa Khoa học tại trường Furze Platt (Maidenhead) kể rằng, cô thường “huấn luyện” AI để đóng vai các nhân vật lịch sử.
Trong một tiết học, cô yêu cầu AI “đóng vai” Charles Darwin để học sinh có thể hỏi về những chuyến thám hiểm, lý thuyết tiến hóa và chọn lọc tự nhiên. Nhờ đó, học sinh trở nên hào hứng hơn với các khái niệm khoa học vốn khô khan.
Tuy nhiên, tại trường của cô Wyatt, học sinh vẫn chưa được sử dụng trực tiếp AI. Nhà trường đang xây dựng các chính sách rõ ràng liên quan đến bảo mật dữ liệu và sự đồng thuận từ phụ huynh trước khi triển khai rộng rãi.
Học sinh cần gì trước khi dùng AI?
Một trong những quan điểm thú vị đến từ bà Daisy Christodoulou – Giám đốc giáo dục của tổ chức No More Marking. Bà cho rằng, việc học sinh sử dụng AI hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào việc “mày mò công nghệ”, mà còn dựa trên nền tảng kiến thức cơ bản: kỹ năng đọc – viết – tính toán.
“Không thể chỉ trông chờ vào công nghệ. 20 năm trước, chúng ta từng sai lầm khi nghĩ rằng Google sẽ thay thế tri thức. Giờ đây, nếu không cẩn thận, chúng ta có thể lặp lại sai lầm đó với AI”, bà cảnh báo.
Cách tiếp cận của bà Christodoulou đặt ra một thông điệp quan trọng: AI là công cụ, không phải phép màu. Để học sinh sử dụng AI hiệu quả, nhà trường vẫn phải dạy thật tốt các kỹ năng nền tảng.
Khi học sinh được trao tiếng nói về công nghệ
Tại trường trung học Denbigh ở Luton, trí tuệ nhân tạo đã trở thành đề tài của các buổi học “nhân vật kỹ thuật số” hàng tuần dành cho học sinh lớp 7. Sau khi ChatGPT ra đời, thay vì chờ chỉ thị chính thức, ban giám hiệu trường quyết định hành động ngay lập tức để hướng dẫn giáo viên và học sinh về AI.
Bà Emma Darcy – Giám đốc công nghệ học tập của trường – cho biết: “Chúng tôi tổ chức các buổi họp nghiên cứu hàng tháng giữa giáo viên để chia sẻ kinh nghiệm sử dụng AI trong dạy học. Điều quan trọng là học sinh – những người sử dụng công nghệ nhiều nhất – cũng cần có tiếng nói về việc công nghệ được dùng ra sao trong lớp học.”
Không chỉ lý thuyết, các học sinh Luton còn tham gia một dự án cộng đồng, nơi các em dùng AI tạo hình ảnh và thiết kế poster bằng Canva để giới thiệu về chính cộng đồng mình đang sống. Đây là một ví dụ điển hình cho thấy cách AI không chỉ làm công cụ học tập mà còn trở thành “chất liệu sáng tạo” để học sinh kết nối với cuộc sống.
Tạm kết: Công nghệ là bạn đồng hành, không phải kẻ thay thế
Hành trình ứng dụng AI vào giáo dục tại Anh là minh chứng rõ ràng rằng: nếu được sử dụng đúng cách, AI có thể mở ra những cơ hội học tập mới mẻ, hấp dẫn và hiệu quả cho học sinh. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải đặt AI trong vai trò hỗ trợ – không thay thế. Và việc giáo viên, học sinh, phụ huynh cùng đồng hành trong quá trình này sẽ quyết định thành công của cuộc “cách mạng công nghệ” trong lớp học.
Với tinh thần cởi mở, chủ động và sáng tạo, những lớp học tại Anh đang từng bước biến AI từ “cơn sốt công nghệ” thành “người bạn học tập” – đầy hữu ích và truyền cảm hứng.