Mùa tuyển sinh vào lớp 10 công lập tại TP.HCM đang bước vào giai đoạn “nước rút”, khiến hàng chục ngàn học sinh lớp 9 và phụ huynh chạy đua tìm kiếm “chiến lược chọn nguyện vọng” phù hợp nhất. Dù tổng số học sinh lớp 9 năm nay giảm hơn 26.000 so với năm ngoái, nhưng nỗi lo trượt công lập vẫn hiển hiện khi nhiều trường dự kiến giảm chỉ tiêu tuyển sinh, tạo ra sự cạnh tranh không nhỏ giữa các “sĩ tử”.
Khi chọn nguyện vọng không còn là chuyện… tùy hứng
Không còn là chuyện “thích trường nào thì đăng ký”, việc chọn nguyện vọng giờ đây là cả một quá trình cân nhắc kỹ lưỡng về học lực, khoảng cách địa lý, điều kiện kinh tế, lộ trình di chuyển và cả tổ hợp môn học ở bậc THPT.
Chị Nguyễn Thị Tuyết Nhung (Quận 8) chia sẻ, dù rất thích Trường THPT Mạc Đĩnh Chi vì gần nhà và thuận tiện việc đưa đón, nhưng khi đối chiếu điểm chuẩn ba năm gần nhất, chị buộc phải điều chỉnh nguyện vọng do sợ “trượt đau” ngay từ nguyện vọng 1.
Tương tự, chị Kim Liên (TP Thủ Đức) sau khi cân nhắc hướng đi làm và học lực của con, quyết định chuyển từ trường top đầu sang trường có điểm chuẩn thấp hơn một chút nhưng thuận tiện di chuyển, đồng thời chọn nguyện vọng 2 và 3 thật hợp lý để “chắc suất” công lập.
Khi tâm lý “tốp trên” dễ khiến trượt cả ba
Theo các chuyên gia và giáo viên giàu kinh nghiệm, sai lầm phổ biến nhất của phụ huynh và học sinh là đăng ký ba nguyện vọng nhưng điểm chuẩn các trường lại “sát nút nhau”. Điều này rất dễ dẫn đến tình huống trượt cả ba nguyện vọng, phải chuyển hướng sang học tư thục hoặc trung tâm giáo dục thường xuyên, gây áp lực kinh tế và tâm lý không nhỏ.
“Chọn nguyện vọng là chọn đường đi 3 năm, chứ không phải đánh cược 1 lần may rủi”, cô Nguyễn Thị Hòa (giáo viên chủ nhiệm lớp 9, Trường THCS Minh Đức, Quận 1) khẳng định.
Cô Hòa khuyên phụ huynh nên chọn trường có điểm chuẩn phù hợp học lực của con, chênh lệch rõ ràng giữa ba nguyện vọng để tránh rủi ro. Việc tham khảo điểm chuẩn ít nhất ba năm gần đây và xin tư vấn từ giáo viên bộ môn Toán, Văn, Ngoại ngữ là cực kỳ cần thiết, vì đây là ba môn chính xét tuyển vào lớp 10 công lập.
Đừng quên yếu tố “gần nhà” và tổ hợp môn lớp 10
Một yếu tố tưởng chừng phụ là khoảng cách địa lý, nhưng thực tế lại ảnh hưởng lớn đến quá trình học tập. Di chuyển xa, kẹt xe, thay đổi tuyến xe buýt… đều khiến học sinh đuối sức và giảm hiệu suất học tập. Cô Vũ Thị Minh Hiếu (Hiệu trưởng THCS Lương Định Của, TP Thủ Đức) cho rằng:
“Trường gần nhà không chỉ thuận tiện mà còn giúp học sinh có thêm thời gian nghỉ ngơi, học thêm, tham gia hoạt động ngoại khóa”.
Ngoài ra, tổ hợp môn ở lớp 10 cũng rất quan trọng. Mỗi trường có kế hoạch phân ban khác nhau, nên nếu học sinh vào lớp mà không đúng định hướng ban đầu (chẳng hạn muốn học tổ hợp KHTN nhưng lại rơi vào tổ hợp KHXH), sẽ dẫn đến khó khăn trong việc học và thi đại học sau này. Không phải trường nào cũng linh động cho chuyển lớp theo nhu cầu.
Một mùa tuyển sinh, ba năm học và cả một tương lai
Tuyển sinh vào lớp 10 công lập không đơn thuần là “thi đua một chút”, mà là bước ngoặt định hình cả hành trình học tập sau này. Vì vậy, thay vì “đặt cược” nguyện vọng theo cảm tính hay phong trào, phụ huynh và học sinh cần:
✅ Đánh giá thực tế học lực qua điểm số, đặc biệt là ba môn chính.
✅ Tham khảo điểm chuẩn 3 năm gần nhất của các trường dự định đăng ký.
✅ Sắp xếp ba nguyện vọng có chênh lệch rõ ràng về điểm chuẩn.
✅ Chọn trường gần nhà, thuận tiện di chuyển, giảm mệt mỏi.
✅ Tìm hiểu kỹ tổ hợp môn lớp 10 của trường để tránh lệch hướng học.
✅ Tham khảo ý kiến giáo viên chủ nhiệm và bộ môn để được định hướng sát thực tế.
Kết
Một kỳ thi – ba nguyện vọng – nhưng là một quyết định lớn cho ba năm học tiếp theo. Trong cuộc đua không chỉ có kiến thức mà còn có chiến lược, phụ huynh là “bạn đồng hành” không thể thiếu của con, giúp con lựa chọn đúng để bắt đầu chặng đường THPT nhẹ nhàng, vững vàng và đúng hướng.
Với sự tư vấn kỹ lưỡng và lựa chọn thông minh, việc vào được trường công lập không còn là “canh bạc”, mà là kết quả của một quá trình chuẩn bị có định hướng và đầy trách nhiệm.