Trong những năm gần đây, giáo dục ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), đặc biệt là các khu vực miền núi khó khăn như huyện Trạm Tấu (Yên Bái), đã có những chuyển biến tích cực nhờ vào hàng loạt chính sách hỗ trợ đúng lúc và đúng chỗ từ Trung ương đến địa phương.
Chính sách đến đúng lúc, đúng nơi
Từ năm 2021 đến nay, việc triển khai Nghị quyết số 52 của Chính phủ về phát triển nguồn nhân lực DTTS giai đoạn 2021–2025 và tầm nhìn đến 2030 đã mở ra bước ngoặt lớn cho giáo dục ở vùng cao. Không chỉ là sự hỗ trợ về học phí hay chi phí học tập, đây còn là một chiến lược dài hơi, toàn diện, tập trung vào việc nâng cao chất lượng học và dạy, đầu tư cơ sở vật chất và thúc đẩy công bằng trong tiếp cận giáo dục.
Tại huyện Trạm Tấu, chính quyền địa phương đã triển khai các chính sách theo đúng quy định, công khai, minh bạch và hiệu quả. Hàng chục ngàn lượt học sinh từ mầm non đến THCS đã nhận được hỗ trợ tài chính với con số lên tới hơn 130 tỷ đồng trong giai đoạn 2021–2024. Những hỗ trợ này không chỉ giúp học sinh tiếp tục đến lớp mà còn khuyến khích tinh thần học tập, giảm thiểu tình trạng bỏ học vì khó khăn kinh tế.
Đầu tư đồng bộ cho cơ sở vật chất
Bên cạnh hỗ trợ chi phí, hệ thống trường lớp tại Trạm Tấu cũng được đầu tư mạnh mẽ. Nhiều trường học được xây mới hoặc nâng cấp khang trang, hiện đại hơn. Các phòng học, khu nội trú, bếp ăn, nhà vệ sinh, sân chơi đều được cải thiện, tạo ra môi trường học tập thân thiện, an toàn cho học sinh.
Cụ thể, chỉ trong vòng 4 năm, huyện đã huy động được nguồn lực xã hội hóa và ngân sách nhà nước để xây mới 5 trường học lớn như Trường Mầm non Hoa Ban, Trường Tiểu học & THCS thị trấn Trạm Tấu, hay Trường PTDTBT Tiểu học & THCS Pá Lau, với tổng kinh phí hàng trăm tỷ đồng.
Không chỉ dừng lại ở hạ tầng, các trường còn được trang bị thiết bị dạy học hiện đại như bộ môn Tin học, Ngoại ngữ, và các thiết bị lớp học tối thiểu, giúp học sinh tiếp cận với công nghệ và kiến thức mới một cách hiệu quả hơn.
Chuyển biến rõ rệt trong chất lượng giáo dục
Bà Nguyễn Thị Hà – Trưởng phòng GD&ĐT huyện Trạm Tấu cho biết, nhờ chính sách đồng bộ và sự đầu tư nghiêm túc, tỷ lệ huy động học sinh DTTS đến lớp ngày càng tăng, đồng thời chất lượng giáo dục cũng được nâng lên rõ rệt.
Nhiều học sinh DTTS được học 2 buổi/ngày trong môi trường dân tộc nội trú, được tham gia các hoạt động ngoại khóa, giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc và được hỗ trợ học tiếng Việt để nâng cao khả năng tiếp thu kiến thức.
Giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục tại các trường vùng cao cũng được nâng cao trình độ chuyên môn, được đào tạo bài bản hơn, từ đó giúp nâng chất lượng giảng dạy.
Chính sách nhân văn, tạo chuyển biến thực chất
Các nghị định như Nghị định 81, Nghị định 105, Nghị định 116, hay các thông tư của Bộ GD&ĐT và Bộ Tài chính đều đang phát huy hiệu quả mạnh mẽ ở thực địa. Những hỗ trợ không chỉ giải quyết khó khăn tức thời mà còn tạo nền tảng lâu dài cho sự phát triển giáo dục vùng cao.
Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng DTTS và miền núi cũng góp phần bổ sung thiết bị dạy học, củng cố hạ tầng, giúp hàng ngàn học sinh ở các trường bán trú và nội trú có điều kiện học tập tốt hơn.
Hướng đến một tương lai học tập bền vững cho học sinh vùng cao
Với sự quan tâm sâu sắc từ Trung ương đến địa phương, cộng thêm nỗ lực của đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý và chính quyền cơ sở, giáo dục vùng cao như Trạm Tấu đã và đang từng bước thu hẹp khoảng cách với khu vực đồng bằng.
Từ một nơi từng gặp nhiều khó khăn về tỷ lệ đến lớp, cơ sở vật chất thiếu thốn, thì nay học sinh DTTS không chỉ được đến trường đầy đủ, mà còn được học trong môi trường tốt hơn, an toàn hơn, toàn diện hơn.
Đó chính là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của các chính sách “tiếp sức” kịp thời – không chỉ để các em được học, mà còn để các em có tương lai.