Trong bối cảnh Thông tư số 29 của Bộ GD&ĐT chính thức có hiệu lực, câu chuyện về quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm (DTHT) lại một lần nữa trở thành tâm điểm. Nhưng lần này, thay vì chỉ siết chặt bằng quy định, Bộ Giáo dục đang đưa ra hàng loạt giải pháp đồng bộ, linh hoạt và sát thực tế hơn để định hướng lại việc dạy và học, từng bước xây dựng một môi trường giáo dục lành mạnh – nơi học sinh học vì kiến thức thật, không phải vì áp lực học thêm.
Hiểu đúng về Thông tư 29: Không chỉ là cấm – mà là điều chỉnh
Giải pháp đầu tiên được Bộ GD&ĐT nhấn mạnh là đẩy mạnh truyền thông về nội dung, ý nghĩa thực sự của Thông tư số 29. Trong đó, đặc biệt chú trọng phân tích rõ tác hại của tình trạng dạy thêm tràn lan, không đúng quy định – không chỉ gây áp lực cho học sinh, phụ huynh mà còn làm méo mó mục tiêu giáo dục.
Đồng thời, Bộ cũng khẳng định: Quản lý chặt hoạt động dạy thêm không phải là “chống giáo viên” mà là để bảo vệ học sinh, hướng tới một nền giáo dục thực chất, công bằng và bình đẳng.
Đổi mới chuyên môn để học sinh không cần đi học thêm
Một trong những giải pháp trọng tâm được triển khai là nâng cao chất lượng dạy học trong trường học chính khóa, để học sinh không còn nhu cầu học thêm.
Cụ thể, Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa phương:
- Đổi mới phương pháp dạy – học, tổ chức kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh.
- Tuyệt đối không đánh giá vượt mức yêu cầu chương trình, tránh gây áp lực điểm số.
- Điều chỉnh kế hoạch giáo dục phù hợp thực tế, tận dụng hiệu quả cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên.
- Ưu tiên phân công giáo viên phù hợp cho lớp cuối cấp, để hỗ trợ học sinh trong giai đoạn ôn thi quan trọng.
Việc không tổ chức ôn tập tràn lan, không đúng đối tượng, cũng là điểm mới đáng chú ý. Nhà trường chỉ được phép ôn tập cho học sinh có nhu cầu thật sự, đặc biệt là các em có kết quả học tập chưa đạt.
Học 2 buổi/ngày – lời giải cho bài toán học thêm
Để giảm triệt để nhu cầu học thêm ngoài giờ, đầu tư cho mô hình học 2 buổi/ngày được xem là chiến lược then chốt. Bộ GD&ĐT chỉ đạo các Sở GD&ĐT làm việc với UBND tỉnh để:
- Bố trí ngân sách xây thêm trường, lớp, đảm bảo đủ chỗ học cho mọi học sinh.
- Tăng cường huy động nguồn lực xã hội hóa, cải thiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học.
- Hỗ trợ tài chính cho học sinh yếu thế, như con em vùng sâu vùng xa, dân tộc thiểu số, hoặc có hoàn cảnh khó khăn để đảm bảo công bằng giáo dục.
Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục cũng được yêu cầu triển khai hiệu quả mô hình trường học công lập tổ chức hoạt động giáo dục theo nhu cầu, miễn là tuân thủ quy định của pháp luật.
Không buông lỏng quản lý – nhưng không cực đoan
Để Thông tư 29 đi vào cuộc sống một cách thực chất, Bộ Giáo dục yêu cầu các địa phương sớm ban hành quy định chi tiết về DTHT phù hợp với thực tế từng vùng.
Không chỉ kiểm tra – xử lý sai phạm, mà phải lắng nghe, tháo gỡ khó khăn cho giáo viên, nhà trường. Cần sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, phụ huynh và các cơ quan quản lý để cùng giám sát, hỗ trợ học sinh học tập hiệu quả, thay vì để gánh nặng dạy thêm trở thành giải pháp “cứu cánh”.
Đặc biệt, trong giai đoạn học sinh lớp 9 và lớp 12 bước vào kỳ thi chuyển cấp và tốt nghiệp, Bộ GD&ĐT cũng lưu ý phải linh hoạt hỗ trợ học sinh ôn tập, tránh gây xáo trộn hoặc tạo “kẽ hở” để biến tướng học thêm trá hình.
“5 KHÔNG – 4 ĐỀ CAO” làm kim chỉ nam
Trong quá trình triển khai Thông tư 29, Bộ Giáo dục yêu cầu toàn ngành tuân thủ phương châm:
🔴 5 không:
- Không “đánh trống bỏ dùi”
- Không thỏa hiệp
- Không khoan nhượng
- Không biến tướng
- Không nói khó mà không làm
🟢 4 đề cao:
- Đề cao vai trò cán bộ quản lý giáo dục các cấp
- Đề cao tinh thần tự trọng, tận tâm của giáo viên
- Đề cao ý thức tự học, tự rèn luyện của học sinh
- Đề cao mối liên kết giữa nhà trường – gia đình – xã hội
Những nguyên tắc này không chỉ giúp Thông tư được thực hiện nghiêm túc, mà còn tạo động lực để toàn ngành giáo dục cùng thay đổi.
Khơi dậy văn hóa tự học – bệ phóng cho giáo dục bền vững
Thay vì học thêm theo phong trào, Bộ GD&ĐT khuyến khích các trường phát động phong trào tự học, đưa kết quả tự học vào thi đua, khen thưởng. Giáo viên được yêu cầu hướng dẫn học sinh phương pháp tự học, kỹ năng tư duy độc lập, tinh thần tự chủ trong học tập.
Đây không chỉ là thay đổi mang tính kỹ thuật, mà còn là bước chuyển từ học vẹt sang học thật, giúp học sinh phát triển toàn diện cả trí tuệ lẫn nhân cách.
Tiếp tục hoàn thiện chính sách, nâng tầm đội ngũ giáo viên
Cuối cùng, Bộ GD&ĐT cũng lên kế hoạch rà soát, điều chỉnh và ban hành hàng loạt văn bản liên quan, trong đó có:
- Sửa đổi Điều lệ trường học các cấp
- Quy định mới về dạy học kỹ năng sống, hoạt động trải nghiệm
- Hướng dẫn dạy 2 buổi/ngày, đổi mới kiểm tra – đánh giá
- Xây dựng chương trình bồi dưỡng giáo viên các môn học mới như Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp
Đặc biệt, Bộ cũng sẽ tổ chức tổng kết, đánh giá toàn diện việc thực hiện Chương trình GDPT 2018 để tiếp tục điều chỉnh linh hoạt, đáp ứng tốt hơn yêu cầu đổi mới giáo dục trong bối cảnh hiện nay.
Kết luận: Dạy thêm học thêm sẽ không còn là “nỗi lo quốc dân” nếu mỗi bên – từ nhà quản lý, giáo viên, phụ huynh đến chính học sinh – đều hiểu đúng và hành động đúng. Với những giải pháp được triển khai đồng bộ, hy vọng Thông tư 29 không chỉ là cuộc “cách mạng giấy tờ”, mà là bước ngoặt cho một nền giáo dục Việt Nam phát triển công bằng, thực chất và bền vững.