Một trong những điểm nhấn được đánh giá tích cực trong ngành giáo dục thời gian gần đây là việc hiệu trưởng và phó hiệu trưởng được nghỉ hè như giáo viên. Quy định mới không chỉ đem lại sự công bằng trong chế độ lao động mà còn mở ra kỳ vọng về một môi trường giáo dục hiện đại, linh hoạt hơn – nơi chuyển đổi số đóng vai trò then chốt.
Bước tiến nhỏ, ý nghĩa lớn
Trước đây, đội ngũ cán bộ quản lý trường học – những người giữ vai trò “đầu tàu” trong hoạt động giáo dục – lại không được hưởng chế độ nghỉ hè như giáo viên. Dù học sinh nghỉ học, giáo viên được tạm gác bảng phấn để nghỉ ngơi sau một năm dạy học căng thẳng, thì hiệu trưởng và phó hiệu trưởng vẫn phải trực tiếp túc trực ở trường để xử lý hàng loạt công việc như tuyển sinh, tổng kết thi đua, hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị năm học mới, tham gia tập huấn, sửa chữa cơ sở vật chất, xét duyệt chuyển môn học cho học sinh…
Thực tế này khiến nhiều giáo viên có năng lực và phẩm chất tốt không mặn mà với vị trí quản lý, vì áp lực công việc cao, trách nhiệm nặng nề nhưng lại thiếu sự công bằng trong chế độ nghỉ ngơi. Chính vì vậy, việc bổ sung quy định nghỉ hè linh hoạt cho cán bộ quản lý được xem như một bước tiến nhân văn và cần thiết trong bối cảnh giáo dục đang từng bước chuyển mình theo hướng đổi mới và hiện đại.
Chuyển đổi số – Nền tảng để “nghỉ mà vẫn làm”
Lý do khiến trước đây hiệu trưởng, hiệu phó không thể nghỉ hè là bởi công tác quản lý còn phụ thuộc rất nhiều vào hồ sơ, sổ sách thủ công. Tuy nhiên, ngày nay, với sự phát triển của công nghệ, nhiều công việc có thể được xử lý từ xa thông qua hệ thống phần mềm quản lý giáo dục, nền tảng điện tử, dữ liệu số…
Một hiệu trưởng chia sẻ thực tế:
“Nếu như 5 – 10 năm trước, có chế độ nghỉ hè thì chúng tôi cũng không dám nghỉ, bởi thiếu công cụ hỗ trợ. Nhưng hiện nay, việc quản lý đã đơn giản hóa nhờ phần mềm, nền tảng số. Chỉ cần có kết nối mạng là chúng tôi có thể xử lý phần lớn công việc từ bất kỳ đâu.”
Việc triển khai phần mềm quản trị trường học, ứng dụng hệ thống học liệu điện tử, tuyển sinh trực tuyến, báo cáo số liệu qua hệ thống tập trung… giúp giảm đáng kể khối lượng công việc “giấy tờ”, tạo điều kiện cho cán bộ quản lý chủ động sắp xếp công việc và thời gian cá nhân. Tuy nhiên, mức độ chuyển đổi số chưa đồng đều giữa các trường, các địa phương đang là một thách thức không nhỏ.
Những “nút thắt” cần tháo gỡ
Dù chủ trương số hóa trường học được đẩy mạnh, song theo đánh giá từ Bộ chỉ số chuyển đổi số ngành giáo dục, nhiều địa phương vẫn có tỷ lệ thấp ở các tiêu chí quan trọng, như:
- Triển khai phần mềm quản trị trường học kết nối dữ liệu qua API.
- Áp dụng dịch vụ công trực tuyến toàn trình trong tuyển sinh đầu cấp.
- Tỷ lệ số hóa hồ sơ, văn bản, báo cáo chưa cao.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ thiếu kinh phí, khiến nhiều trường phải sử dụng phần mềm miễn phí, tính năng hạn chế; hoặc cơ sở vật chất xuống cấp, thiếu hạ tầng mạng, thậm chí có nơi còn chưa có điện lưới, Internet tốc độ cao – đặc biệt là ở các điểm trường vùng sâu, vùng xa.
Giải pháp để quản lý cũng được… nghỉ
Để phó hiệu trưởng, hiệu trưởng có thể thực sự “nghỉ” trong thời gian hè, nhưng vẫn đảm bảo công việc điều hành hiệu quả, các giải pháp đồng bộ cần được triển khai:
- Đầu tư mạnh cho hạ tầng số tại trường học: Nâng cấp thiết bị, đường truyền, phần mềm đồng bộ nhằm đảm bảo công tác quản lý từ xa mượt mà, chính xác.
- Đào tạo kỹ năng sử dụng công nghệ cho cán bộ quản lý và giáo viên, giúp họ linh hoạt và tự tin trong việc điều hành công việc qua nền tảng số.
- Phân cấp và phân quyền hợp lý, sử dụng phần mềm quản trị trường học giúp theo dõi tiến độ công việc, giao nhiệm vụ từ xa, giảm sự phụ thuộc vào mặt trực ở trường.
- Tăng cường liên thông dữ liệu giữa nhà trường – phòng – sở GD&ĐT để tối giản các khâu báo cáo, tổng hợp thủ công.
Hướng đến môi trường giáo dục số toàn diện
Việc hiệu trưởng và phó hiệu trưởng được nghỉ hè như giáo viên không chỉ là sự ghi nhận công bằng về thời gian lao động, mà còn phản ánh xu thế tất yếu của nền giáo dục số hiện đại – nơi mà mọi hoạt động quản lý, dạy học, đánh giá, bồi dưỡng… đều có thể chuyển hóa lên môi trường số, nâng cao hiệu quả, tiết kiệm nguồn lực và đảm bảo quyền lợi cho người lao động trong ngành.
Chuyển đổi số không chỉ là “công nghệ hóa” công việc, mà là thay đổi tư duy và phương thức tổ chức nhà trường – hướng tới một môi trường giáo dục linh hoạt, hiệu quả, lấy con người làm trung tâm và công nghệ làm nền tảng. Khi đó, người quản lý giáo dục sẽ không còn “bị giữ chân” bởi sổ sách giấy tờ, mà có thể thực sự thụ hưởng quyền lợi nghề nghiệp – nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng, để trở lại mạnh mẽ hơn cho năm học mới.