Ngành công nghiệp vi mạch bán dẫn đang được xem là mảnh đất vàng của thời đại số, nơi các quốc gia không ngừng đua nhau đầu tư và phát triển. Trước làn sóng đó, Trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng đã nhanh chóng bắt nhịp khi công bố mở chuyên ngành mới: Vi điện tử – Thiết kế vi mạch, chính thức tuyển sinh từ năm 2024. Đây không chỉ là bước tiến chiến lược của nhà trường mà còn là cú huých quan trọng cho ngành vi mạch tại khu vực miền Trung – Tây Nguyên.
Chủ động chuẩn bị – Nền tảng chất lượng từ đội ngũ chuyên môn
Không phải ngẫu nhiên mà Trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng có thể nhanh chóng triển khai đào tạo chuyên ngành mới mẻ và “kén người” như thiết kế vi mạch. Trường hiện đang sở hữu đội ngũ 17 giảng viên chuyên sâu, trong đó có 6 Phó Giáo sư, 11 Tiến sĩ, từng học tập và nghiên cứu tại các quốc gia có nền công nghệ tiên tiến như Mỹ, Nhật, Hàn Quốc, Úc hay Đài Loan.
Trong ba năm trở lại đây, các giảng viên của trường đã ghi dấu với hơn 100 công bố khoa học, trong đó có 51 bài báo quốc tế liên quan trực tiếp đến vi mạch bán dẫn – con số không hề nhỏ đối với một ngành học mới. Chưa dừng lại ở đó, nhiều giảng viên đã được cử đi đào tạo chuyên sâu tại các tập đoàn công nghệ lớn như Synopsys và Faraday Technology, giúp cập nhật kiến thức mới và sát thực tế nhất với xu hướng công nghiệp hiện đại.
Chương trình đào tạo đặc thù – Đáp ứng chuẩn quốc gia
Theo PGS.TS Nguyễn Hồng Hải – Phó Hiệu trưởng nhà trường, chương trình đào tạo Vi điện tử – Thiết kế vi mạch hiện tại đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo dự thảo chuẩn chương trình đào tạo vi mạch bán dẫn do Bộ GD&ĐT đề xuất. Đây là chương trình kỹ sư bậc 7, chuyên sâu, mang tính đặc thù, không chỉ chú trọng lý thuyết mà còn tích hợp thực hành, dự án, nghiên cứu và kỹ năng mềm.
Trường cũng khẳng định đã rà soát kỹ các yêu cầu pháp lý, cập nhật xu hướng thị trường và nhu cầu thực tiễn trước khi bắt tay xây dựng chuyên ngành. Điều này cho thấy sự chủ động và cam kết mạnh mẽ từ phía nhà trường trong việc cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành vi mạch – lĩnh vực đang được chính phủ ưu tiên đầu tư mạnh mẽ trong chiến lược phát triển công nghệ quốc gia.
Thách thức lớn: Thiếu tiến sĩ chuyên ngành và đầu tư hạ tầng
Dù đã chuẩn bị kỹ lưỡng, Trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng vẫn thẳng thắn nhìn nhận thực trạng: nguồn nhân lực đạt trình độ tiến sĩ trong lĩnh vực vi mạch vẫn còn thiếu hụt, đặc biệt là khi dự thảo chuẩn chương trình đào tạo yêu cầu siết chặt tiêu chí về đội ngũ giảng viên. Điều này không chỉ là thách thức riêng của Bách khoa Đà Nẵng mà còn là bài toán chung của nhiều trường đại học tại Việt Nam.
Một trở ngại khác là vấn đề cơ sở vật chất và đầu tư phòng thí nghiệm, đòi hỏi nguồn kinh phí rất lớn. Trong khi đó, sự kết nối giữa nhà trường và các doanh nghiệp sản xuất vi mạch trong nước còn hạn chế do thị trường này vẫn đang trong giai đoạn hình thành và phát triển.
Cú hích từ doanh nghiệp – Khi “bắt tay” là chìa khóa thành công
Hiểu rõ “không thể đi một mình”, Trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng đã chủ động thiết lập và mở rộng quan hệ hợp tác với nhiều tập đoàn công nghệ lớn để giải bài toán thiếu hụt hạ tầng và chuyên gia. Các tên tuổi như Cadence, Siemens, Renesas, Microchip, Keysight, Fujikin, ARM đã hỗ trợ mạnh mẽ cả về phần mềm, thiết bị đo đạc, lõi thiết kế bộ vi xử lý, tài khoản thực hành cho sinh viên và giảng viên nhà trường.
Không chỉ nhận tài trợ, nhà trường còn chủ động cải tạo, mở rộng các phòng thí nghiệm thiết kế vi mạch hiện đại, đặt tại các khoa chuyên ngành như Khoa Điện tử – Viễn thông và Khoa Khoa học Công nghệ Tiên tiến. Sự đầu tư này giúp sinh viên được thực hành trên các công cụ tiêu chuẩn công nghiệp như Cadence, Mentor Graphics, FPGA, các kit từ Renesas, Microchip…
Đặc biệt, mô hình liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở “cho – nhận” tài trợ, mà còn được định hướng thành chiến lược dài hạn trong đào tạo. Việc đưa các doanh nghiệp tham gia sâu vào thiết kế chương trình, giảng dạy, hướng dẫn thực hành và tuyển dụng đầu ra sẽ giúp đảm bảo sinh viên ra trường đủ kiến thức – vững tay nghề – sẵn sàng làm việc ngay.
Mở rộng tương lai với giáo dục sớm và đổi mới sáng tạo
Không chỉ dừng lại ở bậc đại học, Trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng còn chú trọng định hướng sớm cho học sinh THPT thông qua không gian đổi mới sáng tạo, tích hợp đào tạo STEM và trải nghiệm thực tế ngành vi mạch. Bên cạnh đó, việc tham gia vào các chương trình quốc tế như Arm Academic Access cũng góp phần giúp sinh viên tiếp cận sớm với công nghệ vi xử lý tiên tiến, nâng cao khả năng nghiên cứu và sáng tạo.
Kết luận: Hành trình lớn bắt đầu từ bước đi nhỏ
Việc mở ngành Vi điện tử – Thiết kế vi mạch là một bước đi táo bạo nhưng cần thiết của Trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng trong bối cảnh ngành bán dẫn toàn cầu đang “nóng” hơn bao giờ hết. Dù còn nhiều thách thức về đội ngũ và đầu tư, nhưng với chiến lược rõ ràng, sự hỗ trợ từ doanh nghiệp và tinh thần chủ động, nhà trường đang chứng minh rằng: đào tạo kỹ sư vi mạch “chuẩn quốc tế” là hoàn toàn khả thi tại Việt Nam.
Tương lai của ngành bán dẫn Việt Nam cần những người đi đầu. Và Trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng đang từng bước khẳng định vị thế tiên phong ấy, không chỉ bằng lời nói mà bằng hành động cụ thể, bài bản và bền vững.