Trong làn sóng chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ khắp cả nước, các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long cũng không đứng ngoài cuộc. Dù còn nhiều thách thức về hạ tầng và điều kiện kinh tế – xã hội, nhưng các thầy cô giáo nơi đây đã và đang kiên trì từng bước đưa công nghệ vào giảng dạy, giúp lớp học ngày càng hiện đại, hấp dẫn và hiệu quả hơn.
Khi bảng đen phấn trắng “nhường chỗ” cho bài giảng điện tử
Tại Trường Tiểu học Thị trấn Thới Bình B (Cà Mau), ứng dụng công nghệ thông tin không còn là “lý thuyết nằm trên giấy”. Nhà trường đã chủ động nâng cấp đường truyền Internet, phối hợp nhà mạng và từng bước xây dựng mô hình trường học điện tử.
Từ sổ điểm, giáo án, kế hoạch giảng dạy… tất cả đã được số hóa 100%, giúp giáo viên tiết kiệm thời gian, lưu trữ dễ dàng và thuận tiện hơn trong việc tìm kiếm thông tin. Đây cũng là ngôi trường đầu tiên của huyện Thới Bình thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục hoàn toàn bằng phương thức điện tử.
Thầy Nguyễn Kim Chung – Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “100% giáo viên đã có trình độ A Tin học trở lên. Chúng tôi đặt chỉ tiêu mỗi giáo viên phải sử dụng trình chiếu ít nhất 2/3 số tiết dạy mỗi tuần. Đến nay, hầu hết đều thực hiện tốt.”
Nhờ áp dụng công nghệ vào giảng dạy, tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình lớp học tại trường luôn đạt trên 98%, và 100% hoàn thành chương trình tiểu học. Một con số ấn tượng đối với một ngôi trường nằm ở vùng sâu.
Cô Phạm Thị Kim Cúc, giáo viên tại trường chia sẻ: “Ban đầu mình khá lúng túng với công nghệ, nhưng nhờ tập huấn và chủ động học hỏi, mình thấy dạy học giờ đây thú vị hơn nhiều. Học sinh hào hứng hơn hẳn vì được tiếp cận bài giảng sinh động, trực quan.”
Khi vùng sâu không còn lạc hậu với công nghệ
Không chỉ ở Thới Bình B, Trường Tiểu học Biển Bạch Đông (Cà Mau) cũng là minh chứng rõ ràng cho tinh thần vượt khó của giáo dục miền Tây. Dù nằm tại vùng nông thôn sâu, trường vẫn chủ động ứng dụng công nghệ trong quản lý và giảng dạy.
Thầy Dương Quốc Huy, Phó Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: “Từ khi triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, trường đã được đầu tư cơ sở vật chất khá đầy đủ. Hồ sơ, sổ sách không còn dùng bản giấy, mọi thứ đã được số hóa.”
Khoảng 90% giáo viên tại đây đã biết cách ứng dụng công nghệ vào bài giảng. Tuy còn một số thầy cô lớn tuổi gặp khó khăn, nhưng nhà trường thường xuyên tổ chức tập huấn để hỗ trợ.
Tính đến nay, 100% trường học tại huyện Thới Bình đã được kết nối Internet. Nhiều nơi còn được trang bị thêm tivi thông minh, phòng máy tính và phần mềm hỗ trợ dạy học – những yếu tố quan trọng giúp giáo dục tại đây bắt kịp với sự phát triển chung của cả nước.
STEM – Khi học không chỉ để biết mà còn để làm
Không chỉ dừng lại ở việc trình chiếu bài giảng, công nghệ còn được giáo viên miền Tây tích cực đưa vào giảng dạy các môn học STEM – một lĩnh vực đang được ngành giáo dục đặc biệt chú trọng.
Một cái tên tiêu biểu là thầy Lê Thanh Liêm – giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Him Lam (Hậu Giang). Với niềm đam mê sáng tạo và tinh thần đổi mới, thầy đã phát minh ra một hệ thống “siêu kết nối cảm biến” nhằm giúp học sinh dễ dàng thực hành các chủ đề liên quan đến mạch điện và lập trình.
Thầy chia sẻ: “Các phương pháp truyền thống như hàn mạch hoặc nối dây khiến học sinh gặp khó khăn và tiềm ẩn nguy hiểm. Mình muốn tạo ra một sản phẩm thân thiện, dễ dùng, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách an toàn và hiệu quả hơn.”
Nhờ thiết bị này, học sinh có thể học lập trình, kết nối cảm biến và giải quyết các tình huống thực tế một cách nhanh chóng. Nhiều em trong Câu lạc bộ Sáng tạo của trường đã phát triển thành công sản phẩm STEM và tham gia các cuộc thi học sinh giỏi cấp tỉnh.
Từ hiệu quả thực tế, Sở GD&ĐT Hậu Giang đã yêu cầu các trường trung học xây dựng ít nhất một chuyên đề giáo dục STEM mỗi học kỳ, đồng thời khuyến khích giáo viên sử dụng công nghệ để tăng tính tương tác trong giảng dạy.
Vượt khó, hướng đến tương lai số
Dù đã đạt nhiều thành quả tích cực, giáo dục vùng Đồng bằng sông Cửu Long vẫn còn không ít khó khăn trong hành trình chuyển đổi số. Theo ông Nguyễn Thanh Nhàn – Trưởng phòng GD&ĐT huyện Thới Bình: “Cơ sở hạ tầng là trở ngại lớn. Một số điểm trường lẻ chưa được đầu tư đủ đường truyền và thiết bị công nghệ.”
Ngoài ra, không phải giáo viên nào cũng được đào tạo bài bản về công nghệ, đặc biệt là ở các bộ môn không liên quan trực tiếp đến CNTT. Điều này khiến việc ứng dụng công nghệ vào giảng dạy vẫn còn bị hạn chế.
Tài chính cũng là một “nút thắt” không nhỏ. Nhiều trường công lập phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định đầu tư phần mềm, thiết bị nhằm đảm bảo phù hợp với thực tế và tránh lãng phí.
Tuy vậy, chính quyền địa phương vẫn đang tích cực đồng hành cùng ngành giáo dục để tháo gỡ khó khăn. Ông Lê Hoàng Dự – Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Cà Mau cho biết: “Tỉnh sẽ tiếp tục ưu tiên đầu tư hạ tầng công nghệ cho vùng khó khăn, đồng thời xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu giáo dục đồng bộ và hiệu quả.”
Kết luận
Giáo dục miền Tây đang cho thấy một bước chuyển mình mạnh mẽ trong thời đại số. Dù còn nhiều rào cản, nhưng với tinh thần đổi mới và sự tận tụy của đội ngũ giáo viên, hành trình đưa công nghệ đến với học sinh nơi vùng sâu đang dần trở thành hiện thực.
Chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ là xu hướng, mà còn là giải pháp thiết thực để nâng cao chất lượng dạy và học – đặc biệt ở những nơi còn nhiều khó khăn như Đồng bằng sông Cửu Long.