Những Hành Trình Chòng Chành Trên Bè Mảng
Mỗi buổi sáng khi thành phố còn chưa thức giấc, ở một góc xa xôi của Lạng Sơn, thầy Hoàng Văn Kiếm và các học trò đã bắt đầu ngày mới bằng hành trình vượt sông đến trường. Không có cây cầu nào nối hai bờ, chỉ có một chiếc bè mảng tự chế chòng chành theo từng con sóng.
Điểm trường Khuổi Chặng – thuộc Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học Yên Lỗ – là nơi học tập của 53 em nhỏ người Nùng. Để đến lớp, các em phải băng qua con sông dữ, rồi leo lên những con dốc dựng đứng. Những ngày trời nắng còn dễ chịu, nhưng khi mùa mưa về, nước lũ dâng cao, dòng sông trở nên hung dữ, đe dọa sự an toàn của các em.
Dẫu vậy, chưa một ai bỏ cuộc. Mỗi ngày, thầy cô và phụ huynh lại cùng nhau kéo bè, đưa từng học sinh qua sông, giữ vững nhịp học tập dù bao gian khó.
Ngôi Trường Đầy Ước Mơ Giữa Đại Ngàn
Những năm đầu khi thầy Kiếm mới lên nhận công tác, điểm trường chỉ có vài lớp học đơn sơ trên mỏm đồi, bàn ghế là những tấm ván cũ kỹ, mái lớp bằng tre, xung quanh quây nứa. Đến năm 2022, nhờ sự hỗ trợ của Nhà nước và các tổ chức thiện nguyện, điểm trường đã có lớp học khang trang hơn. Hiện tại, trường đã có đủ 5 lớp, nhưng điều kiện vẫn còn rất hạn chế.
Không có kết nối internet, thiếu thiết bị giảng dạy, giáo viên chưa có phòng công vụ – tất cả những khó khăn ấy vẫn đang hiện hữu mỗi ngày. Nhưng với lòng yêu nghề và mong muốn đem con chữ đến với trẻ em vùng cao, thầy cô vẫn kiên trì bám trụ, tiếp tục hành trình gieo tri thức.
Dạy Chữ Giữa Những Thiếu Thốn
Không chỉ dạy chữ, các thầy cô còn đóng vai trò như cha mẹ thứ hai của các em. Có những hôm nước lũ lên cao, học sinh không thể về nhà, thầy Kiếm cùng các giáo viên phải tự nấu mì, lo bữa ăn cho trò, thậm chí tìm nhà dân để các em tá túc qua đêm.
“Chúng tôi không thể để các em bỏ học chỉ vì đường xa hay sông lớn. Mưa lũ có thể đến, nhưng con chữ thì không thể ngừng lại”, thầy Kiếm tâm sự.
Hiện tại, để đảm bảo an toàn, nhà trường đã kêu gọi các nhà hảo tâm hỗ trợ áo phao cho học sinh. Tuy nhiên, giải pháp lâu dài mà thầy trò Khuổi Chặng mong mỏi nhất chính là một cây cầu kiên cố, giúp các em có thể đến trường an toàn hơn.
Khi Dạy Thêm, Học Thêm Bước Sang Trang Mới
Trong khi ở vùng cao, con đường đến trường còn đầy khó khăn, thì ở nhiều nơi khác, việc dạy thêm, học thêm cũng đang trải qua những thay đổi lớn.
Từ khi Thông tư 29/2024 có hiệu lực, các trường học tại Nghệ An, TP.HCM và nhiều tỉnh thành khác đã điều chỉnh phương thức dạy thêm, học thêm. Trước đây, nhiều phụ huynh sẵn sàng chi trả cho con học thêm ngoài giờ để đảm bảo kiến thức, đặc biệt là học sinh cuối cấp. Nhưng giờ đây, các trường phải dừng tổ chức dạy thêm có thu phí, thay vào đó là các lớp phụ đạo miễn phí.
Học Không Còn Dựa Dẫm – Tinh Thần Tự Học Lên Ngôi
Với những thay đổi này, giáo viên và học sinh buộc phải thích ứng nhanh. Tại nhiều trường, thời khóa biểu được điều chỉnh, tăng cường các tiết ôn tập miễn phí cho học sinh lớp 9, lớp 12. Tuy nhiên, không phải nơi nào cũng có thể duy trì dạy thêm trong thời gian dài, bởi còn cần chờ hướng dẫn cụ thể từ cấp quản lý.
Một số trường ở khu vực miền núi như THPT Quế Phong (Nghệ An) hay THPT Mường Quạ đã duy trì dạy thêm miễn phí từ trước, nên gần như không bị ảnh hưởng bởi Thông tư 29. Các thầy cô ở đây đã quen với việc dạy không công cho học trò, bởi với họ, việc học của học sinh quan trọng hơn bất cứ điều gì.
Trong bối cảnh mới, việc học thêm không còn là yếu tố quyết định, mà tinh thần tự học của học sinh mới là chìa khóa. Các thầy cô đang dần chuyển từ “thầy giảng – trò ghi” sang phương pháp hướng dẫn, giúp học sinh chủ động tìm tòi, khám phá kiến thức.
Thầy Nguyễn Hào Hữu Quang – Hiệu trưởng Trường THCS thị trấn Anh Sơn – cho rằng: “Học sinh phải thay đổi thói quen, không còn dựa dẫm vào lớp học thêm. Điều quan trọng nhất là tự giác, biết cách học hỏi và chủ động tìm kiếm tri thức”.
Giáo Dục Luôn Cần Sự Đồng Hành
Dù là những học trò vùng cao chèo bè đến lớp hay những học sinh thành phố đối mặt với việc dừng học thêm có thu phí, thì điểm chung vẫn là khát khao học tập.
Ở nơi xa xôi như Khuổi Chặng, một cây cầu có thể thay đổi cả tương lai của hàng trăm học sinh. Ở những thành phố lớn, một phương pháp học tập mới có thể giúp thế hệ trẻ vươn xa hơn trong hành trình tri thức.
Dù chính sách giáo dục có thay đổi ra sao, một điều không bao giờ đổi thay: đó là tình yêu thương, sự tận tụy của thầy cô và nghị lực vượt khó của học trò. Với những điều ấy, giáo dục Việt Nam vẫn luôn vững bước tiến lên, dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào.