Trong bối cảnh đổi mới giáo dục ngày càng được chú trọng, nhiều trường học tại Lạng Sơn đang mạnh dạn thí điểm mô hình học 5 ngày/tuần và nghỉ thứ Bảy. Mô hình này không chỉ giúp học sinh có thêm thời gian nghỉ ngơi, tự học mà còn hỗ trợ giáo viên nâng cao chất lượng giảng dạy, giảm tải áp lực công việc.
Khi học sinh được “thở”
Là một trong những đơn vị tiên phong áp dụng mô hình học 5 ngày/tuần, Trường THPT Tân Thành (Lạng Sơn) đã nhận được sự đồng thuận cao từ giáo viên, học sinh và cả phụ huynh. Theo thầy Ngô Bằng Ngà – Hiệu trưởng nhà trường, thay đổi này giúp học sinh tránh khỏi tình trạng học liên tục cả tuần, từ đó giảm áp lực, căng thẳng, tăng khả năng tiếp thu và phát triển toàn diện.
Thay vì bị cuốn vào guồng quay học – học – và học, học sinh nay có thời gian nghỉ ngơi hợp lý, được chủ động ôn tập, làm bài, phát triển kỹ năng sống và dành thời gian cho gia đình. Đặc biệt, hai ngày cuối tuần là khoảng thời gian lý tưởng để các em tham gia các hoạt động ngoại khóa, rèn luyện thể chất, kỹ năng giao tiếp và khám phá sở thích cá nhân.
“Với lịch học 5 ngày, các em không chỉ được thư giãn mà còn có thêm động lực học tập vì không bị mệt mỏi, quá tải,” thầy Ngà chia sẻ.
Giáo viên: Tái tạo năng lượng – Sáng tạo hơn
Về phía giáo viên, mô hình mới đem đến nhiều thay đổi tích cực. Lịch làm việc hợp lý giúp thầy cô có thời gian nghỉ ngơi, chuẩn bị bài giảng kỹ lưỡng hơn, đồng thời dành thời gian để học tập, nghiên cứu, tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn.
Sự thay đổi này góp phần tạo ra một môi trường làm việc tích cực hơn, giúp thầy cô cảm thấy được lắng nghe và chia sẻ trong quá trình dạy học. Khi giáo viên khỏe về thể chất, ổn định về tinh thần thì chất lượng bài giảng, mức độ truyền cảm hứng cho học sinh cũng tăng lên rõ rệt.
Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng giảng dạy không bị ảnh hưởng, trường cần bố trí thời khóa biểu khoa học, hợp lý để hoàn thành chương trình học mà không gây áp lực lên cả thầy và trò. Với một số học sinh còn yếu kỹ năng tự học, giáo viên cũng cần điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp hơn để giúp các em theo kịp tiến độ.
Trường đông vẫn vận hành hiệu quả
Tại Trường THPT Hữu Lũng, nơi có hơn 2.000 học sinh và gần 50 lớp học, việc triển khai học 5 ngày/tuần từ năm học 2024–2025 bước đầu ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Thầy Nguyễn Thái Dương – Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Dù trường đông, nhưng nhờ chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục từ đầu năm học, nhà trường vẫn đảm bảo chất lượng và tiến độ các hoạt động dạy học.”
Ngoài thời gian học chính khóa, học sinh còn được khuyến khích tham gia các câu lạc bộ sở thích như: CLB Tiếng Anh, CLB Sách, CLB Bóng chuyền, CLB Cầu lông… giúp các em rèn luyện thể chất và phát triển kỹ năng mềm.
Về phía giáo viên, mô hình học 5 ngày giúp giảm áp lực giảng dạy, tạo điều kiện để các thầy cô đầu tư thời gian cho việc học tập, nghiên cứu, nâng cao trình độ chuyên môn.
Tuy nhiên, do quy mô trường lớn, việc xây dựng thời khóa biểu sao cho hợp lý và không gây quá tải là một thách thức không nhỏ. Nhà trường cũng cần có phương án hỗ trợ học sinh trong việc tự học, đồng thời đẩy mạnh phối hợp giữa gia đình và nhà trường để quản lý học sinh trong thời gian nghỉ.
Thách thức và giải pháp
Dù mô hình học 5 ngày/tuần đang phát huy hiệu quả, nhưng vẫn còn một số thách thức cần khắc phục. Một số phụ huynh do công việc bận rộn gặp khó khăn trong việc trông con vào ngày nghỉ. Nếu thiếu kế hoạch hợp lý, học sinh có thể sa đà vào các hoạt động không lành mạnh như chơi game quá mức, lướt mạng xã hội, bỏ bê học tập.
Để mô hình phát huy hiệu quả tối đa, thầy Ngô Bằng Ngà cho biết nhà trường đã và đang triển khai một loạt giải pháp như:
- Đổi mới phương pháp giảng dạy, lấy học sinh làm trung tâm.
- Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, AI vào giảng dạy.
- Tổ chức các buổi đối thoại giữa ban giám hiệu và học sinh nhằm kịp thời lắng nghe, điều chỉnh.
- Tạo dựng môi trường học tích cực, an toàn.
- Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội để giáo dục toàn diện học sinh.
Tại THPT Hữu Lũng, nhà trường cũng đang tích cực rà soát cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đồng thời đề xuất Sở GD&ĐT hỗ trợ tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn và có cơ chế khuyến khích đội ngũ giáo viên.
Hướng đến môi trường học tích cực và nhân văn
Việc thí điểm học 5 ngày/tuần không đơn thuần là thay đổi thời gian học, mà là một bước chuyển mình mang tính chiến lược trong cải cách giáo dục. Thay vì nhồi nhét kiến thức, giáo dục hiện đại đang hướng đến phát triển toàn diện – nơi học sinh không chỉ học giỏi mà còn khỏe mạnh, năng động và có kỹ năng sống.
Sự chủ động, linh hoạt của các trường trong việc điều chỉnh kế hoạch giáo dục, tổ chức hoạt động ngoại khóa và kết nối giữa gia đình – nhà trường chính là yếu tố then chốt để mô hình này đi vào thực tiễn một cách hiệu quả.
Nếu được triển khai đồng bộ, mô hình học 5 ngày/tuần có thể trở thành giải pháp lâu dài giúp giảm tải áp lực học đường, đồng thời tạo ra một thế hệ học sinh hạnh phúc – sáng tạo – chủ động, đúng với tinh thần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục hiện nay.