I. Mở Đầu
Việc ngừng tổ chức dạy thêm trong nhà trường theo Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT không đồng nghĩa với việc buông lỏng trách nhiệm hỗ trợ học sinh học tập và ôn thi. Đây là quan điểm được PGS.TS Nguyễn Xuân Thành – Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học (Bộ GD&ĐT) nhấn mạnh trong bối cảnh nhiều trường THCS, THPT tạm ngừng tổ chức ôn tập cho học sinh lớp 9 và lớp 12 để chờ hướng dẫn từ các địa phương.
Tuy nhiên, trách nhiệm hỗ trợ học sinh ôn thi vẫn thuộc về nhà trường và không thể coi việc ngừng dạy thêm là lý do để cắt giảm thời gian ôn luyện cho học sinh. Việc quản lý chặt chẽ hoạt động học thêm, dạy thêm nhằm tránh áp lực không cần thiết cho học sinh, nhưng đồng thời, các trường vẫn phải đảm bảo chất lượng giảng dạy, hướng dẫn học sinh cách tự học và ôn tập hiệu quả.
II. Chất Lượng Giáo Dục Phải Được Duy Trì Từ Dạy Học Chính Khóa
1. Nhà Trường Phải Chịu Trách Nhiệm Chính Trong Việc Hỗ Trợ Học Sinh Ôn Thi
Theo PGS.TS Nguyễn Xuân Thành, chương trình các môn học đã được thiết kế với thời lượng hợp lý, đảm bảo học sinh có đủ thời gian tiếp thu kiến thức và ôn tập.
- Thời gian dạy học chính khóa bao gồm cả phần ôn tập và kiểm tra định kỳ, giúp học sinh nắm vững kiến thức mà không cần phải học thêm ngoài giờ.
- Nhà trường có trách nhiệm tổ chức các hoạt động phụ đạo, hỗ trợ học sinh yếu kém để đảm bảo tất cả học sinh đạt chuẩn kiến thức theo yêu cầu của chương trình.
- Học sinh cuối cấp (lớp 9, lớp 12) được nhà trường tổ chức ôn thi theo kế hoạch giáo dục mà không thu phí.
Việc đảm bảo chất lượng dạy học chính khóa là yếu tố then chốt giúp hạn chế nhu cầu học thêm tràn lan. Do đó, các trường cần:
- Tăng cường tổ chức các tiết học bù, bổ trợ miễn phí cho học sinh chưa đạt yêu cầu.
- Xây dựng kế hoạch ôn tập hợp lý, không gây áp lực quá tải cho học sinh.
- Hướng dẫn học sinh phương pháp tự học hiệu quả, giúp các em phát huy khả năng độc lập trong học tập.
2. Không Được Ngừng Dạy Thêm Trong Trường Một Cách Máy Móc
Hiện nay, nhiều trường THCS, THPT tạm ngừng các lớp học thêm trong trường để chờ hướng dẫn từ địa phương, dẫn đến nguy cơ học sinh không nhận được sự hỗ trợ kịp thời. PGS.TS Nguyễn Xuân Thành nhấn mạnh:
- Ngừng dạy thêm không đồng nghĩa với việc bỏ rơi học sinh yếu kém.
- Các sở GD&ĐT cần chỉ đạo chặt chẽ, tránh tình trạng nhà trường chờ đợi mà không có phương án hỗ trợ học sinh ôn thi.
- Không để học sinh hoang mang, phụ huynh lo lắng về việc thiếu hỗ trợ trong giai đoạn ôn thi quan trọng.
Như vậy, các nhà trường cần chủ động tổ chức ôn tập miễn phí cho học sinh trong giờ học chính khóa mà không phụ thuộc vào việc tổ chức dạy thêm có thu phí.
III. Tạo Điều Kiện Cho Học Sinh Tự Học Và Ôn Tập Hiệu Quả
1. Hướng Dẫn Học Sinh Cách Tự Học
Theo PGS.TS Nguyễn Xuân Thành, thói quen tự học là một kỹ năng quan trọng, giúp học sinh:
- Hệ thống hóa kiến thức đã học.
- Tăng khả năng tư duy độc lập.
- Giảm sự phụ thuộc vào học thêm.
Do đó, các trường cần:
- Hướng dẫn học sinh cách lập kế hoạch tự học.
- Cung cấp tài liệu ôn tập, đề cương và bài tập tự luyện.
- Khuyến khích học sinh sử dụng các nền tảng học trực tuyến để tự bổ sung kiến thức.
2. Tận Dụng Công Nghệ Để Hỗ Trợ Học Sinh Tự Ôn Tập
Với sự phát triển của công nghệ, nhà trường và giáo viên có thể hỗ trợ học sinh thông qua các kênh:
- Gửi bài tập qua email, tin nhắn, nhóm Zalo, Google Classroom.
- Tổ chức các buổi hướng dẫn trực tuyến miễn phí để hỗ trợ học sinh ôn tập.
- Cung cấp tài liệu ôn tập trên website trường hoặc các nền tảng học tập số.
Đây là những cách đã được áp dụng hiệu quả trong giai đoạn dịch Covid-19, giúp học sinh có thể tự học ở nhà mà vẫn nhận được sự hướng dẫn từ giáo viên.
IV. Cơ Chế Chi Trả Cho Hoạt Động Dạy Thêm Trong Nhà Trường
1. Quy Định Chi Trả Cho Giáo Viên Dạy Thừa Giờ
Đối với những giáo viên tham gia dạy thêm không thu phí theo quy định, nhà trường cần đảm bảo cơ chế chi trả minh bạch:
- Giáo viên kiêm nhiệm hoặc dạy thừa giờ được thanh toán tiền thừa giờ theo quy định.
- Nhà trường cần sắp xếp phân công giáo viên hợp lý, đảm bảo công bằng giữa giáo viên dạy thừa giờ và giáo viên chưa đủ giờ chuẩn.
- Nguồn kinh phí chi trả lấy từ ngân sách và các khoản thu hợp pháp khác của nhà trường.
V. Loại Bỏ Áp Lực “Phải Học Thêm Đúng Giáo Viên Trên Lớp Mới Có Điểm Cao”
1. Xóa Bỏ Tâm Lý Phụ Thuộc Vào Giáo Viên Dạy Thêm
Một số phụ huynh vẫn có quan niệm rằng học thêm với giáo viên trên lớp sẽ giúp con có điểm cao hơn. Tuy nhiên, Thông tư 29 cấm giáo viên dạy thêm cho học sinh mình đang giảng dạy để:
- Tránh ép buộc học sinh phải học thêm.
- Giữ gìn đạo đức nghề nghiệp của giáo viên.
- Tạo sự công bằng giữa các học sinh.
Thực tế, điểm số trên lớp không phải là yếu tố quyết định duy nhất, quan trọng hơn là học sinh có thực sự nắm vững kiến thức và phát triển kỹ năng không.
2. Phụ Huynh Cần Cân Nhắc Lại Mục Đích Học Thêm
- Học thêm không chỉ để đạt điểm cao mà còn để rèn luyện tư duy, nâng cao năng lực cá nhân.
- Việc tìm kiếm giáo viên dạy thêm phù hợp nên dựa trên chất lượng giảng dạy chứ không phải mối quan hệ cá nhân.
- Tận dụng các nguồn tài nguyên miễn phí như sách tham khảo, bài giảng trực tuyến, tài liệu tự học để hỗ trợ con em.
VI. Ngăn Chặn Hiện Tượng “Lách Luật” Trong Dạy Thêm, Học Thêm
1. Đăng Ký Kinh Doanh Đối Với Hoạt Động Dạy Thêm Ngoài Nhà Trường
Thông tư 29 quy định:
- Tổ chức, cá nhân dạy thêm ngoài nhà trường phải đăng ký kinh doanh hợp pháp.
- Công khai thông tin về nội dung dạy thêm, học phí, thời gian, địa điểm.
- Chịu sự giám sát từ các cơ quan quản lý giáo dục và chính quyền địa phương.
Nhờ đó, phụ huynh có thể lựa chọn cơ sở dạy thêm uy tín, tránh tình trạng học thêm không đảm bảo chất lượng.
VII. Kết Luận
Việc ngừng tổ chức dạy thêm có thu phí trong nhà trường không đồng nghĩa với buông lỏng việc hỗ trợ học sinh ôn thi. Các trường vẫn phải:
- Tổ chức ôn tập miễn phí cho học sinh yếu.
- Hướng dẫn phương pháp tự học.
- Sử dụng công nghệ để hỗ trợ học sinh.
Thông tư 29 sẽ giúp học sinh thoát khỏi áp lực học thêm không cần thiết, đồng thời giúp nhà trường tăng cường trách nhiệm trong việc tổ chức ôn tập và hướng dẫn học sinh tự học hiệu quả.