Trong bối cảnh nền kinh tế số ngày càng phát triển mạnh mẽ, các trường đại học tại Việt Nam đang tích cực mở rộng các ngành học liên quan đến công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), kinh tế số, và vi mạch bán dẫn để đáp ứng nhu cầu về nhân lực cho các lĩnh vực này. Chỉ riêng với ngành vi mạch bán dẫn, gần 200.000 nhân sự đang thiếu, và nhiều trường đã nỗ lực mở rộng đào tạo để cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cho ngành công nghiệp quan trọng này.
1. Đi Tắt Đón Đầu Trong Đào Tạo Vi Mạch Bán Dẫn
Việc đào tạo nguồn nhân lực cho ngành vi mạch bán dẫn đang trở thành một ưu tiên lớn tại nhiều trường đại học. Đặc biệt, từ năm 2024, một số cơ sở giáo dục đại học đã mở mã ngành chuyên sâu về vi mạch bán dẫn. Bên cạnh đó, các khóa đào tạo ngắn hạn giúp sinh viên và những người đã đi làm có thể nâng cao kỹ năng (Upskills) cũng được tổ chức nhằm cung cấp nguồn nhân lực dồi dào cho ngành này.
Chẳng hạn, tại Đà Nẵng, ba khóa đào tạo chuyển đổi kỹ sư ngành gần sang thiết kế vi mạch đã thu hút sự tham gia của 39 sinh viên và 43 giảng viên được bồi dưỡng. Các chương trình này được hỗ trợ bởi các tập đoàn lớn như Nvidia và Qualcomm, mang lại cơ hội thực hành trên các thiết bị bán dẫn hiện đại, giúp rút ngắn thời gian đào tạo và tạo ra đội ngũ nhân lực có tay nghề cao cho các doanh nghiệp.
2. Chương Trình Đào Tạo An Ninh Mạng và Kỹ Năng Thực Tế
Đại học Duy Tân là một trong những cơ sở tiên phong trong việc đào tạo nhân lực về an ninh mạng. Khóa đào tạo an ninh mạng trong khuôn khổ dự án Blue Rock đã mang lại cơ hội học hỏi trực tiếp từ các chuyên gia hàng đầu của Công ty Fore (Nhật Bản). Sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn được tham gia vào các dự án thực tế, từ việc phát hiện lỗ hổng đến tham gia vào chương trình Bug Bounty. Những chương trình đào tạo này trang bị cho sinh viên những kỹ năng thực tế quan trọng, giúp họ dễ dàng tìm được việc làm ngay sau khi tốt nghiệp.
3. Đào Tạo Liên Ngành và Tích Hợp Công Nghệ Số
Các trường đại học, đặc biệt là Đại học Kinh tế Đà Nẵng, đang tích cực tích hợp công nghệ số vào các chương trình đào tạo liên ngành, bao gồm các ngành kinh tế, quản lý, và tài chính. Các chương trình này không chỉ tập trung vào kiến thức chuyên môn mà còn giúp sinh viên có kiến thức vững vàng về công nghệ số, như thương mại điện tử, quản trị hệ thống thông tin, và tin học quản lý.
PGS.TS Lê Văn Huy – Hiệu trưởng Đại học Kinh tế Đà Nẵng cho biết, các ngành như tài chính, quản lý rủi ro, và thương mại điện tử cần phải số hóa mạnh mẽ. Điều này đòi hỏi chương trình đào tạo phải thay đổi để cung cấp cho sinh viên những kỹ năng số cần thiết, phục vụ cho các công việc đòi hỏi xử lý và phân tích dữ liệu lớn.
4. Vi Mạch Bán Dẫn: Ngành Công Nghệ Đang Lên Ngôi
Ông Nguyễn Bảo Anh, CEO Công ty Mixel Việt Nam, khẳng định rằng ngành vi mạch bán dẫn là một trong những lĩnh vực công nghệ có sự phát triển nhanh chóng, đòi hỏi người làm việc trong ngành phải có khả năng tự học và sáng tạo liên tục. Việc đào tạo và phát triển nhân lực không thể thiếu hệ thống chính sách phù hợp và môi trường doanh nghiệp hỗ trợ, tạo động lực để ngành vi mạch tại Việt Nam có thể cạnh tranh với thế giới.
Ngành này đang phát triển mạnh mẽ và cần một lực lượng lao động có khả năng thích ứng nhanh chóng với các thay đổi công nghệ. Chính vì vậy, việc phát triển kỹ năng số trong giáo dục là rất quan trọng, không chỉ trong các ngành công nghệ mà còn trong nhiều lĩnh vực khác như kinh doanh, truyền thông, và giáo dục.
5. Tích Hợp Kỹ Năng Số Vào Mọi Chương Trình Đào Tạo
Chia sẻ với quan điểm này, GS.TSKH Bùi Văn Ga – nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, nhấn mạnh rằng kỹ năng số cần được tích hợp vào mọi chương trình đào tạo đại học. Không chỉ trong ngành công nghệ, mà kỹ năng số cần có mặt trong các ngành kinh doanh, quản lý, và truyền thông. Kỹ năng này không chỉ giới hạn ở lập trình mà còn bao gồm việc sử dụng công cụ công nghệ để phân tích dữ liệu và xử lý thông tin. Các trường đại học cần cung cấp các khóa học về AI, IoT, điện toán đám mây, và các công nghệ số khác cho toàn bộ sinh viên, nhằm chuẩn bị cho họ bước vào thị trường lao động với những kỹ năng cần thiết.
Kết Luận
Đào tạo nguồn nhân lực cho nền kinh tế số là một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển của đất nước. Các trường đại học tại Việt Nam đang nỗ lực đáp ứng nhu cầu nhân lực cho các lĩnh vực công nghệ, đặc biệt là vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, và an ninh mạng. Bằng cách kết hợp đào tạo chuyên sâu, đào tạo thực tế và các khóa học liên ngành, các trường đang tạo ra một thế hệ sinh viên sẵn sàng đối mặt với những thách thức của nền kinh tế số.