Ngành công nghệ tài chính (Fintech) đang phát triển mạnh tại Việt Nam, kéo theo nhu cầu lớn về nhân lực. Người lao động cần có kiến thức về cả tài chính lẫn công nghệ để đáp ứng yêu cầu thị trường. Nhiều trường đại học đã mở ngành đào tạo Fintech, nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế.
Thị trường Fintech tăng trưởng mạnh
Fintech kết hợp giữa tài chính và công nghệ, tạo ra nhiều sản phẩm dịch vụ như ví điện tử, ngân hàng số, blockchain và AI. Hiện Việt Nam có hơn 260 công ty hoạt động trong lĩnh vực này.
Theo báo cáo Nextrans, giá trị giao dịch Fintech tại Việt Nam dự kiến tăng từ 34,5 tỷ USD năm 2023 lên 63,87 tỷ USD năm 2028. Việt Nam có tỷ lệ người dùng Internet đạt 80%, điện thoại thông minh đạt 84%. Những điều này giúp Fintech có điều kiện phát triển nhanh chóng.
Chính phủ cũng đang đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo cơ hội lớn cho Fintech. Các công ty cần nhân sự am hiểu cả tài chính lẫn công nghệ để phát triển sản phẩm phù hợp thị trường.
Nhu cầu nhân lực Fintech tăng cao
Sự bùng nổ của Fintech khiến nhu cầu nhân sự tăng nhanh, đặc biệt là các vị trí liên quan đến blockchain, AI và dữ liệu lớn. Tuy nhiên, nguồn cung lao động chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế.
Theo TopDev, nhân lực Fintech chủ yếu đến từ lĩnh vực công nghệ, dẫn đến hạn chế trong tư duy tài chính. Ngược lại, nhân sự tài chính gặp khó khăn trong việc ứng dụng công nghệ vào dịch vụ.
Ông Dương Hoài Bảo, Giám đốc Công ty Promete, cho rằng cần đào tạo nhân sự theo hướng kết hợp kiến thức tài chính và công nghệ. Điều này giúp giảm khoảng cách giữa nhu cầu doanh nghiệp và khả năng lao động.
Thu nhập cao nhưng yêu cầu khắt khe
Nhân sự trong lĩnh vực Fintech có mức thu nhập cao so với các ngành khác. Theo TopDev, mức lương dao động từ 400 – 2.600 USD/tháng. Một số vị trí chuyên môn cao có thể đạt mức thu nhập trên 3.000 USD/tháng.
Báo cáo của VietnamWorks cho thấy Fintech là ngành có mức lương trung bình cao nhất trong lĩnh vực công nghệ và kinh tế số. Trung bình, nhân sự Fintech nhận khoảng 1.115 USD/tháng, cao hơn cả thương mại điện tử (895 USD/tháng).
Tuy nhiên, để đạt được mức thu nhập này, người lao động phải có kỹ năng tốt về tài chính, công nghệ và dữ liệu. Ông Nguyễn Hồng Điệp, Giám đốc Công ty Casso, khẳng định các doanh nghiệp sẵn sàng trả lương cao nếu nhân sự đáp ứng được yêu cầu công việc.
Đại học đẩy mạnh đào tạo Fintech
Nhận thấy tiềm năng phát triển, nhiều trường đại học đã mở ngành đào tạo Fintech. Năm 2019, Đại học Kinh tế Quốc dân là một trong những đơn vị đầu tiên triển khai chương trình này.
Đến năm 2023, nhiều trường khác cũng tham gia đào tạo Fintech, bao gồm Học viện Ngân hàng, Đại học Công Thương TP.HCM và Đại học Kinh tế TP.HCM. Các chương trình này kết hợp tài chính, khoa học dữ liệu và công nghệ thông tin.
Năm 2024, Đại học Ngoại thương mở chương trình đào tạo khoa học dữ liệu trong kinh doanh. Sinh viên tốt nghiệp có thể làm việc tại ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư và các tập đoàn công nghệ.
Khoảng cách giữa đào tạo và thực tế
Dù nhiều trường đã mở ngành Fintech, nhưng chất lượng nhân sự vẫn chưa đáp ứng nhu cầu thị trường. Theo Bộ Thông tin và Truyền thông, Việt Nam có khoảng 1,2 triệu lao động công nghệ thông tin, nhưng chỉ 50% có trình độ cao đẳng trở lên.
Tỷ lệ nhân sự công nghệ thông tin trên tổng lao động tại Việt Nam chỉ đạt 1%. Con số này thấp hơn nhiều so với Mỹ (4%), Hàn Quốc (2,5%) và Ấn Độ (1,78%).
Báo cáo của McKinsey dự đoán nhu cầu nhân lực Fintech tại Việt Nam sẽ tăng 8 – 9% mỗi năm đến 2030. Tuy nhiên, sinh viên tốt nghiệp chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế, khiến doanh nghiệp phải đào tạo lại.
Theo FPT Digital, chỉ 30% sinh viên công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp ngay sau khi ra trường. Nguyên nhân chính là thiếu kỹ năng về AI, blockchain và phân tích dữ liệu.
Giải pháp phát triển nhân lực Fintech
Để giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân sự, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa doanh nghiệp và trường đại học. Các chương trình đào tạo nên kết hợp kiến thức lý thuyết với thực hành, giúp sinh viên làm quen với công việc thực tế.
Ngoài ra, người lao động cũng cần chủ động nâng cao kỹ năng. Các khóa học trực tuyến trên Coursera, Udacity và Google Cloud cung cấp nhiều kiến thức hữu ích về công nghệ tài chính.
Doanh nghiệp cũng nên tổ chức các chương trình đào tạo nội bộ, giúp nhân viên cập nhật công nghệ mới. Một số công ty Fintech tại Việt Nam đã triển khai chương trình mentorship, kết nối nhân viên mới với chuyên gia trong ngành.
Kết luận
Ngành Fintech đang phát triển mạnh, kéo theo nhu cầu lớn về nhân sự có chuyên môn cao. Mức lương hấp dẫn nhưng đi kèm với yêu cầu khắt khe về kiến thức và kỹ năng.
Việt Nam cần đẩy mạnh đào tạo và kết nối giữa doanh nghiệp và trường học để thu hẹp khoảng cách cung – cầu. Người lao động cũng phải chủ động cập nhật kiến thức để không bị tụt hậu trong kỷ nguyên số.