Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo quy chế tuyển sinh đại học năm 2025, trong đó quy định các trường chỉ được xét tuyển sớm tối đa 20% chỉ tiêu. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng quy định này thiếu cơ sở khoa học và không giải quyết được vấn đề công bằng trong tuyển sinh.

Mục Tiêu và Quy Định Mới Của Bộ Giáo Dục

Bộ Giáo dục cho rằng việc siết xét tuyển sớm nhằm điều tiết quy trình tuyển sinh đại học, giúp đảm bảo công bằng và không gây ảnh hưởng lớn đến thí sinh. Theo đó, 80% chỉ tiêu còn lại sẽ được xét tuyển trong đợt chung, tức sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, với các phương thức xét tuyển đa dạng (học bạ, điểm thi đánh giá năng lực, chứng chỉ quốc tế…). Tuy nhiên, điểm chuẩn trong đợt xét tuyển sớm không được thấp hơn đợt chung.

Ý Kiến Phản Biện Từ Các Chuyên Gia

Mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng quy định này sẽ tạo ra sự công bằng hơn, các chuyên gia lại không đồng tình với quyết định này.

PGS.TS Lê Hữu Lập, nguyên Phó giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, cho rằng công bằng trong tuyển sinh không chỉ dựa vào việc siết chỉ tiêu xét tuyển sớm mà cần có một chuẩn chất lượng chung cho tất cả thí sinh. Ông nhấn mạnh rằng kỳ thi tốt nghiệp THPT không đủ phân hóa để chọn lọc những thí sinh tài năng vào đại học. Ngoài ra, việc các trường sử dụng phương thức xét tuyển đa dạng, đặc biệt là các chứng chỉ quốc tế như SAT, ACT, sẽ tạo ra bất công cho thí sinh không có điều kiện tiếp cận những kỳ thi này. Do đó, việc giới hạn xét tuyển sớm vẫn không giải quyết được vấn đề công bằng, đặc biệt là đối với các thí sinh ở vùng sâu, vùng xa.

TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng tình với ý kiến trên và cho rằng quy định này chủ yếu mang tính hành chính, không có cơ sở khoa học để chứng minh là công bằng. Ông cho rằng công bằng trong tuyển sinh không phải là giới hạn xét tuyển sớm mà là việc tất cả thí sinh đều có cơ hội như nhau khi tiếp cận các phương thức xét tuyển.

Khó Khăn Trong Quy Đổi Điểm Các Kỳ Thi

Một vấn đề khác mà các chuyên gia chỉ ra là việc quy đổi điểm các kỳ thi về chung một thang điểm. Theo TS Vinh, việc quy đổi điểm từ các kỳ thi khác nhau (như kỳ thi tốt nghiệp THPT, thi đánh giá năng lực, học bạ) là rất khó khăn và đòi hỏi một nghiên cứu sâu rộng cùng dữ liệu lớn. Việc không có hệ thống quy đổi chính xác sẽ gây ra sự bất công và ảnh hưởng đến chất lượng đầu vào của các trường.

Cần Tự Chủ Tuyển Sinh và Siết Đầu Ra

Theo các chuyên gia, Bộ nên để các trường tự chủ trong việc xét tuyển sớm và công khai chỉ tiêu cho từng phương thức tuyển sinh. Điều này sẽ giúp các trường có sự linh hoạt trong việc lựa chọn thí sinh phù hợp mà không bị bó hẹp bởi các quy định hành chính. Tuy nhiên, Bộ cần tập trung vào việc siết đầu ra, đảm bảo rằng sinh viên tốt nghiệp có đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết cho nghề nghiệp tương lai.

TS Nghĩa Trần, chuyên gia giáo dục tại Đại học Quốc gia Australia, cho rằng Bộ Giáo dục và Đào tạo không nên can thiệp quá sâu vào quy trình tuyển sinh, mà thay vào đó, cần tạo ra một hành lang pháp lý phù hợp để các trường có thể tự chủ tuyển sinh và chịu trách nhiệm với chất lượng đào tạo.

Kết Luận

Việc siết xét tuyển sớm với 20% chỉ tiêu chưa đủ để giải quyết vấn đề công bằng trong tuyển sinh đại học. Các chuyên gia cho rằng các trường cần được tự chủ trong việc xét tuyển và Bộ Giáo dục cần tập trung vào việc siết đầu ra để đảm bảo chất lượng đào tạo.