I. Mở Đầu
Ngày 30/12/2024, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) chính thức ban hành Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT (Thông tư 29) quy định về dạy thêm, học thêm, thay thế cho Thông tư 17/2012/TT-BGDĐT. Đây là một bước đi quan trọng nhằm quản lý chặt chẽ hơn hoạt động này, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và đặt quyền lợi của học sinh lên hàng đầu.
Việc triển khai Thông tư 29 cần sự hiểu đúng và thực hiện nghiêm túc từ tất cả các bên liên quan, bao gồm Bộ GD&ĐT, UBND các tỉnh, Sở GD&ĐT, nhà trường, giáo viên, học sinh và phụ huynh. “Hiểu, làm đúng trách nhiệm của các bên” chính là yếu tố quyết định giúp thông tư này đi vào thực tế và tạo ra những thay đổi tích cực trong hệ thống giáo dục.
II. 5 Nguyên Tắc Quản Lý Hoạt Động Dạy Thêm, Học Thêm
Theo Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng, việc xây dựng Thông tư 29 dựa trên 5 nguyên tắc quan trọng:
1. Đảm bảo tính pháp lý và thực tiễn
Thông tư được xây dựng dựa trên Luật Giáo dục 2019 và các văn bản pháp luật liên quan, phù hợp với tình hình thực tế tại các địa phương, đặc biệt là sự thay đổi về chương trình giáo dục và phương thức kiểm tra, đánh giá.
2. Quản lý, không cấm dạy thêm, học thêm
Thông tư 29 không cấm dạy thêm, học thêm, nhưng quản lý chặt chẽ để đảm bảo:
- Học sinh không bị ép buộc.
- Không ảnh hưởng đến chương trình giáo dục chính khóa.
- Không gây áp lực học tập không cần thiết.
3. Không ảnh hưởng đến chương trình giáo dục chính khóa
Dạy thêm, học thêm chỉ là bổ trợ, không được thay thế hoặc gây ảnh hưởng đến việc giảng dạy chính khóa trong nhà trường.
4. Đặt quyền lợi của học sinh lên hàng đầu
Dạy thêm, học thêm phải hoàn toàn tự nguyện và không được làm mất đi sự công bằng giữa các học sinh.
5. Phù hợp với Chương trình GDPT 2018
Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) 2018 hướng đến phát triển phẩm chất, năng lực học sinh, do đó việc dạy thêm, học thêm cũng cần linh hoạt, đa dạng hóa phương pháp giảng dạy, thay vì chỉ tập trung vào việc truyền thụ kiến thức.
III. Những Điểm Mới Quan Trọng Của Thông Tư 29
Thông tư 29 có nhiều điểm thay đổi đáng kể so với Thông tư 17/2012, nhằm hạn chế những bất cập của việc dạy thêm, học thêm tràn lan, đồng thời bảo vệ quyền lợi của học sinh và giáo viên.
1. Cấm dạy thêm với học sinh tiểu học
- Trẻ tiểu học không được tổ chức học thêm, ngoại trừ bồi dưỡng nghệ thuật, thể thao, rèn luyện kỹ năng sống.
- Nếu trường tiểu học đã tổ chức dạy 2 buổi/ngày, thì không được dạy thêm.
2. Dạy thêm trong nhà trường không thu tiền
- Chỉ áp dụng với ba đối tượng học sinh:
- Học sinh yếu kém, cần bổ trợ kiến thức.
- Học sinh giỏi, được bồi dưỡng nâng cao.
- Học sinh lớp cuối cấp, có nhu cầu ôn thi vào lớp 10, thi tốt nghiệp THPT.
- Giáo viên không được ép buộc học sinh học thêm.
3. Quy định chặt chẽ về dạy thêm ngoài nhà trường
- Giáo viên không được dạy thêm ngoài nhà trường đối với học sinh của mình trên lớp.
- Tổ chức, cá nhân mở lớp dạy thêm ngoài nhà trường phải đăng ký kinh doanh, khai báo hoạt động, đảm bảo điều kiện pháp lý.
- Thông tin về lớp học thêm phải công khai: Địa điểm, môn học, thời lượng, học phí…
4. Giảm áp lực học thêm bằng đổi mới kiểm tra đánh giá
- Chuyển từ đánh giá kiến thức sang đánh giá năng lực, phẩm chất.
- Đề thi sẽ không vượt quá chương trình học chính khóa, giúp học sinh không cần học thêm vẫn có thể đạt yêu cầu.
IV. Hiểu, Làm Đúng Trách Nhiệm Của Các Bên
Để Thông tư 29 thực sự đi vào cuộc sống, tất cả các bên liên quan phải thực hiện đúng trách nhiệm của mình.
1. Trách nhiệm của Bộ GD&ĐT
- Hướng dẫn các địa phương, ban hành các quy định chi tiết.
- Đôn đốc thực hiện nghiêm túc thông tư tại các tỉnh, thành phố.
- Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc dạy thêm, học thêm.
2. Trách nhiệm của UBND cấp tỉnh
- Chỉ đạo Sở GD&ĐT triển khai Thông tư 29.
- Ban hành hướng dẫn cụ thể về quản lý dạy thêm, học thêm tại địa phương.
- Hỗ trợ tài chính cho các trường tổ chức ôn tập miễn phí cho học sinh yếu kém.
3. Trách nhiệm của Sở GD&ĐT
- Hướng dẫn các trường tổ chức ôn tập đúng quy định.
- Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về dạy thêm, học thêm.
- Hỗ trợ giáo viên về phương pháp giảng dạy để giảm nhu cầu học thêm.
4. Trách nhiệm của nhà trường và giáo viên
- Không ép buộc học sinh học thêm.
- Đổi mới phương pháp giảng dạy, đảm bảo học sinh có thể hiểu bài ngay trên lớp.
- Giáo viên dạy thêm ngoài nhà trường phải tuân thủ quy định pháp luật.
5. Trách nhiệm của phụ huynh và học sinh
- Không chạy theo tâm lý học thêm bằng mọi giá.
- Chọn học thêm nếu thực sự cần thiết, không để con em chịu áp lực quá mức.
- Giám sát chặt chẽ hoạt động dạy thêm để đảm bảo tính minh bạch.
V. Giải Pháp Trước Mắt Và Lâu Dài Để Quản Lý Dạy Thêm, Học Thêm Hiệu Quả
Việc quản lý dạy thêm, học thêm không chỉ dựa vào quy định hành chính, mà còn cần sự thay đổi trong nhận thức và phương pháp giáo dục.
1. Trước Mắt
- Quản lý chặt chẽ việc dạy thêm ngoài nhà trường.
- Kiểm tra, giám sát thường xuyên, xử lý nghiêm giáo viên ép buộc học sinh học thêm.
- Công khai thông tin về dạy thêm, học thêm, giúp phụ huynh có lựa chọn đúng đắn.
2. Lâu Dài
- Cải thiện chất lượng giảng dạy chính khóa, để học sinh không cần học thêm vẫn có thể đạt yêu cầu.
- Mở rộng mô hình học tập 2 buổi/ngày, tăng thời gian học tập chính khóa.
- Nâng cao thu nhập cho giáo viên, giúp giáo viên không phải dạy thêm để tăng thu nhập.
VI. Kết Luận
Thông tư 29/2024 là một bước tiến quan trọng trong quản lý dạy thêm, học thêm, giúp giảm áp lực học tập không cần thiết và bảo vệ quyền lợi của học sinh. Tuy nhiên, để Thông tư thực sự hiệu quả, tất cả các bên liên quan phải thực hiện đúng trách nhiệm của mình.
Việc triển khai thành công Thông tư 29 không chỉ giúp tạo ra một môi trường học tập lành mạnh, mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, hướng đến một nền giáo dục phát triển bền vững và công bằng.